İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI
1.
2.
3.
Kutlu Dağ, kutsal bir kaya idi. Türk ülkesinin mutluluğu
bu kayaya bağlıydı, kutsal taş Türk yurdunun bölünmez
bütünlüğünü temsil ediyordu. Kağan bu kutsal kayayı
evlilik hediyesi olarak Çinlilere verdi. Ama kaya, kolay
kolay sökülüp götürülecek gibi değildi. Bunu gören
Çinliler kayanın çevresine odun ve kömür yığdılar, ka-
yayı ateşe vurdular. Kaya iyice kızınca üstüne sirke
döküp onu paramparça ettiler. Her bir parçayı aldılar,
ülkelerine götürdüler. İşte, ne olduysa o zaman oldu.
Uygur ülkesinin bütün kurdu kuşu, bütün hayvanı dile
geldi; kendi dillerince kayanın düşmana verilmesinden
duydukları acıyı anlattılar, ağladılar. Yedi gün sonra
düşüncesiz kağan öldü. Ne var ki kağanın ölümüyle de
ülke felaketten kurtulamadı. Bir Çin prensesi uğruna
çekinilmeden bağışlanan yurdun kayası, Türkeli'nin
felaketine neden oldu. Halk rahat yüzü görmedi.
Bu parça aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış
4.
5.
6.
Uygurlar Dönemi'nin en tanınmış hikâyelerinden biridir.
Kansu vilayetindeki Bin Buda mabetlerinde bulunan bu
eserde, İyi yürekli bir şehzadenin bütün canlılara yar-
dım etmek ve canlıların birbirlerini öldürmelerine engel
olmak üzere çok değerli bir mücevheri ele geçirmek
İçin çıktığı maceralı yolculuk anlatılır. Gemilerle yapılan
yolculukta bin bir türlü tehlike vardır. Şehzadenin sahip
Olduğu mücevher kötü yürekli kardeş tarafından çalınır.
Fakat sonunda adalet yerini bulur ve İyi yürekli şehzade
Buda'ya dönüşür. Aslı Sanskritçe Olan ve 10. yüzyılda
Uygurcaya çevrilen bu eserde çok canlı bir üslup vardır.
Bu parçada tanıtılan eser aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi
Altun Yanık
Irk Bitig
Atabetü 'l-Hakayık
Dede Korkut Hikâyeleri
Ünite - 1
Test - 1
ilk Türk Destanları
1. Altay - Yakut
a. Yaratılış Destanı
b. Siyenpi Destanı
2. Sakalar Dönemi
a. Alp Er Tunga Destanı
b. Şu Destanı
olabilir?
A) Bozkurt Destanı
C) Ergenekon Destanı
B) Göç Destanı
D) Türeyiş Destanı
E) Şu Destanı
Göktürk Yazıtları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden
hangisi yanlıştır?
Destana adını veren MÖ 4. yüzyılda yaşadığı dü-
şünülen bir Türk hükümdarıdır. Onun yaşamı etrafında
şekillenen bu destanda Büyük İskender'in, Türk yurdunu
istila etmesi geniş yer tutmuştur. 11. yüzyılda Kaşgarlı
Mahmut tarafından yazıya aktarılan metin, destanın
kendisi değil, destana konu olduğu düşünülen söylen-
celerdir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıda verilenlerden
A)
B)
C)
D)
E)
Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilmiştir.
Türk tarihinin ilk yazılı belgesi kabul edilmektedir.
Koşuk, sagu ve sav örneklerinin derlendiği bir me-
tindir.
Yabancı etkilerden uzak, arı bir Türkçe ile yazılmıştır.
38 harfli Göktürk alfabesiyle yazılmıştır.
Ürünler; düzenlenen sığır, şölen, yuğ törenlerinden
doğmuştur.
Şiirler, kopuz denilen şaz eşliğinde söylenir.
Kahramanlık, savaşlar, tabiat ve aşk konuları işlenir.
Şairlere ozan, kam, baksı, şaman gibi adlar verilir.
hangisi getirilmelidir?
A) Şu
C) Yusuf Has Hacip
B) Oğuz Kağan
D) Satuk Buğra Han
Aşağıdakilerin hangisinde, yukarıda özellikleri verilen
döneme ait eserler birlikte verilmiştir?
A) koşma - sav B) nutuk - koşma C) deme - ilahi
E) Bilge Kağan
"Ben Bilge Tonyukuk'um. Çin ülkesinde doğdum. Türk
milleti Çin'de tutsak idi. Türk milleti hanını bulmayınca
Çin'den ayrıldı, han sahibi oldu. Hanını bırakınca yine
Çin'e tutsak düştü. Tanrı şöyle demiş: Han verdim, hanını
bırakıp tutsak düştün. Tutsak düştüğün için Tanrı öldürdü.
Türk milleti öldü, bitti, yok oldu. Türk milletinin yerinde
boy kalmadı. Türk, Oğuz beyleri, kavmi, işitin: Yukarıda
gök basmasa, aşağıda yer delinmese Türk milleti ülkeni,
töreni kim bozabilir?"
İçerik ve biçem özellikleri dikkate alındığında yu-
karıdaki metnin aşağıdakilerin hangisinden alındığı
söylenebilir.
A) Sekiz Yükmek B) Şu Destanı C) Altun Yanık
D) Ergenekon Destanı E) Göktürk Kitabeleri
3. Hun Dönemi
a. Oğuz Kağan Destanı
b. Attila Destanı
4. Köktürk Dönemi
a. Bozkurt Destanı
b. Ergenekon Destanı
5. Uygur Dönemi
a. Türeyiş Destanı
b. Göç Destanı
İslam Etkisindeki Türk
Destanları
Sattık Buğra Han Destanı
Manas Destanı
Cengizname
Edige Destanı
Timur Destanı
Battalname
Danişmendname
Köroğlu Destanı
D) sagu - koşuk
E) destan - gazel