Örnek Soruyu Değiştir

İSLAM ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ Altun Yaruk (Altın Işık) Sarı Uygurlar arasında bulunan Altun Yaruk, 1913-1916 yıllan arasında Radloff ve Malov tarafından yayımlanır. Bu eser yedi yüzden fazla sayfadan oluşmaktadır. 10. yüzyılın ilk yarısında yazıldığı tahmin edilen Altun Yaruk'un tanınması 17. yüzyıldadır. İçerisin- de sadece Uygur harfli metinlere yer verilir. Şıngku Seli Tutung tarafından Çinceden Uygurcaya çevrilmiştir. Burkancıllğın temel- ALTI'* Y SUDUR Kalyanamkara ve Papamkara İyi Düşünceli Şehzade ile Kötü Düşünceli Şehzade anlamına gelen bir Uygur eseridir. Göktürk Devleti'nin yıkılmasından sonra ku- rulan Uygur hanlıklarından kalma bir eserdir. Budizm ve Mani dininin esaslarını anlatan metinlerdir. Bu yazılı metin, Turfan yöre- sinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Eser, Edgü Ogli Tigin İle Ayıg Ogli Tigin iyi lerini, felsefesini ve Buda'nın menkıbelerini içerir. İlk Budist Türkçe metinler arasında yer almaktadır. Budist Türk edebiyatının en hacimli eserlerindendir. Budizm'e ait esaslar eserde geniş anlatımlarla ve oldukça akıcı bir üslupla anlatılır. 10. yüzyılda çevrildiği tahmin edilen Altun Yaruk'un bugün birçok nüshası bulunmaktadır. (İyi Düşünceli Şehzade ile Kötü Düşünceli Şehzade) UygurIardan günümüze kalmış metinlerdendir. Bir Buda mabedinde bulunan bu eserde, iyi bir şehzadenin bütün canlılara yardım etmek ve canlıların birbirlerini öldürmelerine engel olmak üzere çok değerli bir mücevheri ele geçirmek için çıktığı maceralı yolculuk anlatılır. Gemilerle yapılan yolculukta bin bir türlü tehlike vardır. Şehzadenin sahip olduğu mü- cevher kötü yürekli kardeş tarafından gözleri oyularak çalınır. Fakat sonunda adalet yerini bulur ve iyi yürekli şehzade Buda'ya dönüşür. Aslı Sanskritçe olan ve 10. yüzyılda Uygurcaya çevrilen bu eserde çok canlı bir üslup vardır. Olaylar çok akıcı bir dille anlatılmakta, yer yer görülen çok canlı tasvirler çok kısa tutulmakta, yine yer yer rastlanan karşılıklı konuşmalar üslubun akıcılığını bir kat daha artırmaktadır. ırk Bitig (Fal Kitabı) Tahminen 930 yılında ve Köktürk harfleriy- le yazılmış olan Irk Bitig (Fa/ Kitabı), Mani çerçevesinde yazılmış önemli bir metindir. içinde dine ait unsurlar bulunmakla birlikte dini bir eser değildir, bir fal kitabıdır. Her biri ayrı bir fal olarak yorumlanan 65 paragraftan meydana gelmiştir. Beş Balıklı Şingku Seli Tutung tarafından Çinceden Uygurcaya çev- rilmiş olan eser, tercümeden çok başlıbaşına bir adaptasyondur IRK BiTiG 337