6.
7.
8.
İslam kültürü etkisinde gelişen Türk edebiyatının yazılı İlk
ömeği olan Kutadgu Bilig -
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisiyle sürdü—
rülemez?
A) Küntoğdu, Aytoldl, Ögdülmüş, Odgurmuş adil sembo-
lik-alegorik kahramanlar ile geliştirilmiştir.
B) ilk didaktik mesnevi olarak Türk edebiyatında yerini
almış, Hakaniye Türkçesiyle yazılmıştır.
C) 6645 beyitten ve 173 dörtlükten oluşmuştur, hakan
Küntoğdı ile vezir Aytoldı'nın ideal devlet yönetimi
üzerine konuşmalarını içerir.
D) Türk edebiyatının ilk siyasetnamesi olarak kabul edilir,
sanatın kültür aktanmında araç olmasına iyi bir ömektir.
E) Göstermeye bağlı metin özelliği gösterir, bu eserin
dörtlüklerinde aruz ölçüsü görülür.
Bu kitabımda iyi bir devlet yönetiminin nasıl olacağını an-
latmaya çalıştım. Okuyana kutlu olsun ve ona yol gös-
tersin. inşan her iki dünyada devleti elinde tutarsa mesut
olur. Önce Kün Togdı hükümdarımdan bahsettim, sonra
Ay Toldı'dan söz açtım. Mübarek saadet güneşi onunla
parlar. Kün Toğdı dediğim doğrudan doğruya kanundur.
Ay Toldı ise saadettir.
Böyle konuşan sanatçı ve eseriyle ilgili aşağıdakiler—
den hangisi
A) Bu eser Yusuf Has Hacip'e ait bir siyasetnarnedir.
B) Kutagdu Bilig adil bu eser, alegorik kahramanlarla ge-
lİştİrİIen bir siyasetnamedir.
C) Dili ağır, anlaşılması zordur,
D) Mesnevi nazım biçiminin Türk edebiyatındaki ilk örne-
ğidir,
E) Doğu Karahanll Hakanı Tabgaç Buğra Han'a sunul-
muştur.
(l) İslamiyet'in Türkler arasında yaygınlık kazandığı 11
ve 12. yüzyıl Hakaniye Türkçesi dönemi olup bu dönem
"geçiş dönemi" olarak adlandırılır. (II) Bu dönemde İslam
öncesine ait sözlü dönemin etkileri devam ederken Arap
ve Fars dillerinin ve edebiyatının etkileri görülmeye
başlar. (III) Yusuf Has Hacip'in yazdığı Kutadgu Bilig,
hece ölçüsü ile yazılmış 173 dörtlük ve aruz ölçüsüyle
yazılmış 6645 beyitten oluşmuş geçiş dönemine uygun
sentez eserdir. (IV) Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı Divanü
Lügat'it-Türk bu dönemin ikinci eseri olup Türkçenin gü-
cünü savunur ve Farsçadan Türkçenin daha zengin bir
dil olduğunu ileri sürer. (V) 12. yüzyılda yazılan Atabetü'l
Hakayık'ı Edip Ahmet, Divan-' Hikmet'i Ahmet Yesevi
kaleme almıştır; bu eşerler, didaktik yönü ağır basan
eserlerdir.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisinde bir
bilgi yanlışı vardır?
C) III
İslâmi Türk edebiyatının yazıya geçirilmiş en eski
ikinci eseri olan bu kitabın nerede ve ne zaman ka-
leme alındığı kesin olarak bilinmemektedir.
Türkistan'da Taşkent civarında, günümüze kadar yeri
tam olarak belirlenemeyen Yüknek şehrinde yazılmış
olabileceği İleri sürülmektedir,
Aruzun "feülün feülün feülün feûl" ölçüsüyle yazılmış
manzum bir eserdir.
Dini ve sosyal ahlâk esaslarını toplumda yerleştirmek
için çok defa ayet ve hadislerle desteklenen fikirler,
kolaylıkla anlaşılabilecek tarzda Oldukça sade bir dil
ile ifade edilmiştir. Bu özellikleriyle esere bir nasihat
kitabı olarak da bakmak mümkündür,
Yukarıda bazı özellikleri belirtilen eser ve yazarı, aşa-
ğldakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Ahmet Yesevi - Divan-' Hikmet
B) Ali Şir Nevai - Muhakemetü'l-Lügateyn
C) Kaşgarlı Mahmut - Divanü Lügatit—Türk
D) Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig
E) Edip Ahmet - Atabetü'l—Hakayyk
Aşağıdakilerden hangisi "Kutadgu Bilig" ile "Atabetü'l-
Hakayık"ın ortak özelliklerinden
o
10.
131
A)
B)
C)
D)
E)
Alegorik eser olmaları
Didaktik nitelik taşımaları
Hem beyit hem dörtlükten oluşmaları
Öğretici eser olmaları
Hakaniye Türkçesiyle yazılmaları
