Irak Cephesi
Savunma Cephesi
Musul
Basra Körfezi
AKDENİZ
Nurettin Paşa
Halil Küt
Selman-l Pâk
MISIR
.9
Kut'ül Amare
General Townshend
Irak Cephesi
Ankara
Erzurum
Şam
Medine
Mekke
Irak
Cephesi
4-
29 Nisan 1916'da zafer ile sona eren "Kut'ül Amare'nin
yıldönümü" Türkiye'nin NATO'ya üye olmasına kadar
"Kut Bayramı" olarak kutlanmıştır.
Yaşanan Gelişmeler
Kut Zaferi'nden Sonra Halil Paşa'nın Askerlerine Hitabı
Orduma!
Arslanlar! Bugün Türklere şeref Şan; İngilizlere kara
meydan olan şu kızgın toprakların güneşli havasında, şe-
hitlerinizin ruhları şad ve handan uçuşuyorlar. Hepinizin
pak alınlarından öperek, hepinizi tebrik ederim. Bize 200
yıldan beri tarihimizde okunmayan bir vakayı kaydettiren
Allah'a hamd ve şükürler Olsun. Allah'ın azametine bakınız
ki 1500 senelik İngiliz tarihine böyle bir vakayı, ilk defa sizin
süngülerinizle yazdırdı. Ordum, gerek Kut karşısında, ge-
rekse Kutü kurtarmak İsteyenler karşısında, 30Üden fazla
zabiti ile 10 binlerini şehit veya yaralı verdi. Fakat buna
karşılık İngiliz ordusundan bugün burada, 5 general, 481
subay, 13 bin 300 eri esir aldı. Bunları kurtarmaya gelen
İngiliz ordusunun ise bugüne kadar zayiatı 30 bin kişidir,
Türk sebatının, İngiliz inadını kırdığı bu harpte, birinci
vaka Çanakkale'de ikinci vaka da burada geçti. Bu güne
"Kut Bayramı" adım veriyorum. Ordumun her ferdi, her
yıl bu günü kutlarken, şehitlerimize 'Yasin'ler, Tebareke'ler,
Fatiha'lar" okunsun...
Altıncı Ordu Komutam
Mirliva (Tuğgeneral) Halil
ÖZGELEM A— [Ham s. 180
Savunma cephesidir. Halil (Kut) Paşa komutasındaki Osmanlı
rdusu İngilizlere karş etkili bir mücadele vermiştir.
Cephenin açılma nedenleri şunlardır:
İngiltere'nin Rusya'ya karadan yardım göndermek ve Ruslarla
leşmek istemesi
rklerin İran üzerinden Hindistan'a ulaşmasının engellenmek
istenmesi
Müşvi ye Abadan geç*rrpşk işternçş!j'
Irak petrollerini ele geçirmek için Bağdat üzerine harekete ge-
çen İngiliz kuvvetlerine karşı Nurettin paşa komutasındaki os-
manil kuwetleri başarılı savaşlar yapmış, bu durum karşısında
İngilizler geri çekilmiştir.
Osmanlı kuwetleri Selman-' Pâk Muharebelerinde büyük bir
zafer kazanmıştır. (22-25 Kasım 1915)
İngiliz kuvvetleri Osmanlı kuwetleri tarafından Kut'ül Amare'de
kuşatıldığı şırada Nurettin Paşa görevden alınmış yerine Halil
Paşa getirilmiştir. Bu cephede başarı elde eden Halil Paşa'ya
"Kut'ül Amare Kahramanı" unvanı verilmiştir.
98
29 Nisan 1916'da Kut'ül Amare'de İngiliz General Townşhend İle
on üç bin kişilik kolordusu kayıtsız şartsız teslim alınmıştır.
Yenilgiden sonra Basra Körfezi'ndeki limandan yeni birlikler tak-
viye eden İngilizler kuzeye doğru ilerleyerek Musul'un güneyine
kadar gelmişlerdir. Buradaki mücadeleler Mondros Ateşkes Ant-
laşması'nın imzalanmasına kadar sürmüştür.
İngilizler 30 Ekim 1918'de Mondros'un imzalanmasından sonra
Musul'u İşgal etmişlerdir.
instagram.com/copysinav