19. İpek Yolu Çin'den başlar, Taklamakan ve Gobi Çöllerinden geçe-
rek Hazar Denizi'nin kuzeyinden Anadolu'ya girerdi. Bu efsanevi
ticaret yolu, Anadolu'da hiçbir ülkede olmadığı kadar yaygın bir
ağa sahipti. Bunda kuşkusuz kervansarayların büyük etkisi vardı.
Anadolu'nun en önemli kervan yolları üzerinde bulunan ve 13.
yüzyıl boyunca Selçuklu sultanları ve onların vezirleri tarafından
yaptırılan kervansarayların öncelikli amacı insan ve hayvanların
emniyetini sağlamaktı. Çevre duvarları öylesine kalın olarak inşa
edilmişti ki bu yapılar zaman zaman da askerî güçlerin işine
yarardı. Kervansarayların bir başka amacıysa konaklama ve
temel ihtiyaçların karşılanmasıydı. Buna bağlı olarak da kale
gibi duvarların ardında, yapının büyüklüğüne göre yatakhane,
aşhane, erzak ambarı, ticari eşya deposu, hayvanlar için ahır,
samanlık, mescit, kütüphane, hamam, şadırvan, hastane, ec-
zane, ayakkabı tamirhanesi ve hatta nalbant bulunurdu.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmemiştir?
A) İpek Yolu'nun Çin'den başlayıp Anadolu'ya kadar
uzandığından
B) Selçuklulardan sonra kervansarayların yavaş yavaş
önemini kaybettiğinden
C) İpek Yolu'nun Anadolu'da yaygın bir yol ağına sahip
olduğundan
D) İpek Yolu üzerine Anadolu'da inşa edilen kervansarayların
duvarlarının geniş olduğundan
E) Anadolu'daki kervansarayların içinde değişik işler için kul-
lanılacak yapılar bulunduğundan
20. Araştırmacılar, geçmişte yapılmış bilimsel çalışmaları detaylı bir
biçimde inceleyip uydular tarafından toplanan verileri analiz
ederek dünya genelinde yaşanan yeşillenmenin sebeplerini
tespit etmişler. Başlıca sebepler arasında tarım arazilerinin art-
maşı, büyük ölçekteki ağaç dikimleri ve terk edilen arazilerin
doğal bir biçimde yeniden ormanlaşması var. Ayrıca küresel
ısınma sebebiyle sıcaklıkların artması da, özellikle kutup bölge-
lerinde, bitki örtüsünün artmasına neden oluyor. Araştırmacılara
göre dünyanın giderek yeşillenmesinin ana nedeniyse ironik
bir biçimde, atmosferdeki karbondioksit miktarında yaşanan
artış. Yeşil bitkiler fotosentez sırasında havadaki karbondiok-
siti kullanarak besin ve oksijen üretir. Dolayısıyla atmosferdeki
karbondioksit miktarının artması, bitkilerin daha çok fotosentez
yapmasını ve daha hızlı büyümesini de sağlıyor.
Bu parçaya göre aşağıdakilerin hangisi dünyadaki yeşilliğin
artmasının sebeplerinden biri değildir?
21 —22. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Süsleme sanatı alanında geçmişi 18. yüzyıla dayanan rokoko
sanatı, Avrupa ülkelerinin güzel sanatlar konusundaki zevkleri
ile benzerlik gösteren süslemeler olup birçok tarihî yapının iç
mekân süslemesinde kullanılmıştır. Fransızca çakıl taşı anlamına
gelen rokoko, yapı dekorasyonunda önemli bir yere sahiptir.
Barok akımına tepki niteliğinde oluşmuş ve barok stilinden daha
zarif ve ince çizgilere sahip olması yönüyle de uluslar tarafından
sevilmiştir. Barok stili, rokoko akımına göre daha gösterişli ve
cesur çizgiler içermektedir. 1750 yılından sonra gelişmesi süren
rokoko sanatı; İngiltere, Fransa ve Güney Almanya gibi ülkelerde
yaygın bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Yüzey süsleme-
si sanatı olmasından dolayı mimarlık ile ilgili olmayan rokoko
sanatı, birçok örneğinde görkemli süslemesi ile dikkat çeker.
Duvar süslemelerinin yanı sıra heykelcilerin ve ressamların da
etkilendiği rokoko bu alanlarda birçok eserin ortaya çıkmasına
neden olmuştur.
21. Bu parçada rokoko ile ilgili aşağıdakilerin hangisine
değinilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Ortaya çıktığı yüzyıla
Tepki gösterdiği akıma
Tarihî yapılarda kullanıldığına
Hayal dünyasını zenginleştirdiğine
Kelime olarak bulunduğu dilde hangi anlama geldiğine
22, Bu parçaya göre rokoko sanatının insanlar tarafından
sevilmesinin en belirgin özelliği aşağıdakilerin hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
A)
B)
C)
D)
E)
Tarım arazi sayısındaki artışlar
Küresel ısınmaya bağlı sıcaklıkların yükselmesi
Havadaki besin ve oksijen miktarının fazlalaşması
Atmosferdeki karbondioksit salınımının artması
Boş kalan arazilerin kendiliğinden ormanlaşması
Kültürel ögeleri barındırma
İnsanları geçmişe götürme
İnce yapılı ve albenili olma
Duygusal yönden etkileme
Renkli bir dünya çağrıştırma
45
