İntibah - Namık Kemal
Kişiler: Ali Bey, Mahpeyker, Dilaşup
TANZİMAT EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Karabibik - Nabizade Nazım
Kişiler: Karabibik, Sarı İsmail, Yosturoğlu,
Aşk temi etrafında Ali Bey'in pişmanlıkları
işlenir, Edebiyatımızın edebî nitelik taşıyan
ilk eseridir. Romanda Ali Bey'in kötü yola
düşmüş bir kadın olan Mahpeyker'e tutulması
ve bu kadının entrikaları ile yaşamının altüst
olması anlatılmaktadır. Roman sonunda eşi
Dilaşup'u ve Mahpeyker'i öldüren Ali Bey, ha-
pis düşer ve hüsran içinde yaşama veda eder.
Jön Türk - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler: Nurullah, Ahdiye, Ceylan, Mısırlı Rıfkı
Bey, Kâşif Bey, Dilşinas Hanım
II. Abdülhamit Dönemi'nde Batılılaşmadaki
zıtlıklar, Doğu-Batı çatışması aşk atmosferi
içinde anlatılır. Roman, sevgisine karşılık ala-
mayan Ceylan'ın Nurullah'tan intikam alma
planları üzerine gelişir. Romanın merkezinde
Ceylan'ın Nurullah'ı elde etmek için oynadığı
İntibah
JÖNTÜRK
Huri, Koca İmam
Eser, edebiyatımızın ilk köy romanıdır. Rea-
lizmin başarılı bir şekilde verildiği, olayların
KARABİBİK
oyunlar neticesinde yaşadığı hazin son ve Nurullah'ın yaşadığı sür-
günler vardır. Roman, güncel konularla toplumsal sorunlara ağırlık
vermesi, insani ilişkilere realist bir tavırla yaklaşması, kadın haklan,
feminizm ve evlilik konularını bilimsel esaslara ve izahlara bağlaması,
geçmiş yönetimi sorgulaması ile önceki romanlardan ayrılır.
Antalya'nın bir köyünde geçtiği romanda
Karabibik'in tarla nedeniyle kavgalı olduğu
Yosturoğlu ile mücadelesi anlatılır. Antal-
ya'nın bir köyünde yaşayan Karabibik adlı
köylünün yaşam mücadelesi konu edilir.
Yazar, eserde bir çift öküz edinmeye çalışan, tek çocuklu, dul bir
çiftçinin hikâyesini anlatmaktadır. Karabibik, O devir Türk köylüsünün
geçim şartları, hayalleri, evlilik düşünceleri, kılık kıyafeti hakkında
sunduğu bilgilerle Türk romanının köye yönelik ilk eseri olması
bakımından önemlidir.
Macera-yı Aşk - Abdülhak Hamit Tarhan
Kara Bela - Namık Kemal
Kişiler: Mirza Hüsrev, Behrever Bânu, Harem
Ağası Ahşit
Trajedi türünde olan bu eserde, harem ağa-
larının entrikaları üzerine kurulu bir dram an-
latllmaktadır. Babürlüler Devleti'nin sarayında
geçen ve birbirine aşık olan oyunun iki ana
karakteri Behrever Banu ve Mirza Hüsrev'dir.
Hint hükümdarının Behrever Banu adındaki
kızının lalası olan Ahşit, Mirza Hüsrev'e âşık
Kara Bela
Kişiler: Haydar Mirza, Keşmirli Sakibe Sultan,
Gülnaz, Zeynep Begüm
Düzyazı şeklinde yazılan, dört perdeden olu-
şan, evliliklerin nasıl yapılacağı hakkında bilgi
veren oyun, masal havası içinde yazılmıştır.
Oyunda karmaşık aşk maceralarının ortaya
çıkardığı zorluklar işlenir. Keşmir civarında
yaşayan kabile reisi, kızı Sakibe Sultan'ı kar-
deşinin oğluna vermek istemektedir. Kız, am-
Abdülhak
Ilûmid
Tarhan
Ti) iR1
olan Behrever Banu'yu lekeler, bunun üzerine Behrever Banu Sultan,
düğün günü kendisini zehirler. Durumu öğrenen Mirza Hüsrev önce
Ahşit'i, sonra da kendisini öldürür.
casının oğluyla evlenmek istemez. Kimliğini saklayarak amcasının
oğlunun hizmetine giren Haydar Mirza'yı sever. Haydar'ı, kimliğini
saklayarak Haydar'ın arkasından gelip kızın yani Sakibe Sultan'ın
hizmetine giren Gülnaz takma adını kullanan Zeynep Begüm de
sevmektedir. Oyun bu İç İçe aşk maceralarının meydana getirdiği
zorluklara dayanmakta ve iyi bir sonuca bağlanmaktadır.
352
