insanda Sinir Sistemi
Beyin
İnsanda kafatası içinde bulunan ve kafatası kemikleri ile korunan beynin
kütlesi, yaklaşık 1.300-1.400 gramdır. Beynin hacim ve kütlesinin zekâ
ve öğrenme kapasitesi ile ilgisi yoktur.
Beyin meninges adı verilen 3 katlı zar tabakası ile sarılıdır. Meninges
zarları dıştan içe doğru:
Sert zar: Kafatasının hemen altında bulunur. Beyni mekanik etkilerden,
yaralanma ve zedelenmelerden korur.
Örümceksi zar: Sert zar ile ince zar arasında bulunur. Örümcek ağına
benzeyen ince bağ dokusu lifleri ile sert zar ve ince zarı birbirine bağlar.
ince zar: Beyin zarlarının en iç tabakası olan ince zar, taşıdığı kan da-
marları sayesinde beynin besin ve oksijen ihtiyacını karşılar.
Örümceksi zar ile ince zar arasında bulunan beyin omurilik sıvısı
(BOŞ), beyin ve omuriliği mekanik etkilerden korur, kan ile besin-oksijen
alışverişini ve iyon derişiminin dengede kalmasını sağlar. Beyin zarları-
nın mikroorganizma etkisiyle iltihaplanması, menenjit adı verilen hasta-
2.
GÜN
BİRLO(TE ÇÖZELİM
Aşağıdakilerden hangisi insan sinir sisteminin
belirtilen kısımlarından birinin görevini doğru
bir şekilde tanımlar?
A)
B)
C)
D)
E)
Uç Beyin: Duyusal bilgilerin işlenmesi ve dü-
şünme süreçlerini yönetmek.
Orta Beyin: Vücut sıcaklığını düzenlemek ve
açlık hissini kontrol etmek.
Talamus: Motor aktivitelerin düzenlenmek.
Hipotalamus: Vücudun dengesini kontrol et-
mek.
Omurilik Soğanı: Beyincik yarım kürelerini bir-
birine bağlamak.
lığa neden olabilir.
uç Beyin
(Beyin Yarım Küreleri Beyin Kabuğu Beyin Korteksi)
Sağ ve sol yarım küre olmak üzere iki yarım küreden oluşur,
Yarım küreler üstten nasırlı cisim, altları beyin üçgeni ile bir-
birine bağlıdır. Rolando yarığı, beyni enine olarak birbirinden
ayırır.
— Öğrenme, hafıza, bilinç, zekâ merkezlerini bulundurur.
— İstemli hareketleri kontrol eder,
Beş duyu organ ndan gelen uyarıları algılar ve değerIendirir.
Orta beyin
— Görme
ve işitme
refleksleri ile
kas tonusunu
ayarlar.
— GÖZ bebeği
refleksi, Vücut
duruşunun
ayarlanmasını
denetler,
Epitalamus
— Epifiz bezini
bulundurur.
Talamus
— Koku hariç diğer duyu
organlarından gelen
uyarıları değerIendirir ve
uç beyne aktarır,
Hipotalamus
— Homeostasinin korun-
maşı, biyolojik saat,
vücut sıcaklığı, acıkma,
karbonhidrat ve yağ
metabolizması, susama
kan basıncı, nabız, iştah,
eşeysel bezlerin kontrolü,
hipofiz bezinin hormon
salgılaması gibi olayları
kontrol eder,
ponş
— Beyincik yarım kürelerini birbirine bağlar.
— Omurilik soğanı ile birlikte solunum dene-
tlenmeşİnİ sağlar,
murilik Soğanı
Beyinden çıkan motor nöronları burada çapraz
yapar,
Hapşırma öksürme, kusma vb. olaylan kontrol
eder.
Solunum, dolaşım boşaltım gibi sistemlerin
çalışmasını denetler.
Beyincik
— İki yanm küreden oluşur,
Kasların birbiriyle uyumlu
çalışmasını sağlar.
Vücut dengesini kontrol
eder.
Omurilik
— Sırtta omurga kanalında
uzanır.
— Refleksleri ve alışkanlık
hareketlerini kontrol eder,
Beyin ve organlar arasın-
da bilgi iletimi yapar.
11
Uç Beyin, duyusal bilgilerin işlenmesi ve düşünme
süreçlerinin yönetilmesi olaylarını kontrol eder.
Doğru cevap (A) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Nöronların akson kısımları birleşerek ak
maddeyi, gövde ve dentrit kısımları bir-
leşerek boz maddeyi oluşturur. Beyin
kabuğu ve beyincikte: Dışta boz madde,
içte ak madde bulunur.
Omurilik ve omurilik soğanında: Dışta
ak madde, içte boz madde bulunur.
Aşağıda verilen sinir sistemi bölgesi ve görev
eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Uç beyin İstemli hareketlerin kontrolü
Hipotalamus Homeostasinin ayarlanması
Orta beyin Göz bebeği reflekslerinin kontrolü
Omurilik Hapşırma, öksürme, nefes alıp
verme gibi olayların kontrolü
Omurilik soğanı Solunum, dolaşım, boşal-
tım gibi sistemlerin çalışmasının kontrolü
