İnsanda sindirim sistemi, sindirim kanalı organları ve sindirime yardımcı
organlar olmak üzere ikiye ayrılır.
Sindirim kanalı organları: ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağır-
sak ve kalın bağırsaktır.
Sindirime yardımcı organlar: karaciğer, pankreas ve tükürük bezleridir.
Sindirim Kanalı Organları:
Ağız:
Ağızda besinlerin mekanik ve kimyasal sindirimi başlatılır.
Besinler, dişler, dil ve tükürük bezleri yardımıyla yutulmaya hazır hâle
getirilir.
Dişler alt ve üst çene kemiklerine yerleşmiştir ve çene kaslarının yardı-
mıyla besinleri keser, ezer ve parçalar.
Besinleri daha küçük parçalara ayrılması kimyasal sindirime katkıda bu-
lunur. Parçalama işlemi, besin yüzey alanını artırarak sindirim enzimle-
rinin etkinliğini artırır.
Tükürük bezlerinin salgıladığı tükürük, besinleri ıslatır ve karıştırır.
Tükürükte bulunan amilaz enzimi, karbonhidratların sindirimini başlatır.
Dil, besinlerin tadını almak, yutulmasını sağlamak ve konuşmaya yar-
dımcı olmak gibi görevler üstlenir.
Yetişkin bir insanda toplam 32 diş bulunur.
Dişin görünen kısmı yukarıdan aşağıya doğru taç, boyun ve kök olmak
üzere üç kısımdan oluşur.
Dişin dış kısmı mine, orta kısmı dentin ve iç kısmı diş özü (pulpa) taba-
kasından meydana gelir.
Mine tabakası, dişin dış kısmını kaplayan sert ve parlak bir yapıdadır.
Dentin, mine tabakasının altında yer alan kemiksi bir tabakadır ve diş
özüne kadar uzanır.
Pulpa kısmında kan damarları, sinirler ve dentin üreten hücreler bulunur.
.L77
ÇÖZELİM
Ağızda sindirim süreci ile ilgili olarak,
III.
Tükürükte bulunan amilaz enzimi, proteinlerin
sindirimini başlatır.
Dişler, besinleri mekanik olarak parçalar.
Yutkunma sırasında gırtlak kapağı, yemek bo-
rusunu kapatır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
Amilaz enzimi, proteinlerin değil karbonhidratla-
rın sindirimini başlatır. Yutkunma sırasında gırtlak
kapağı, soluk borusunu kapatır; yemek borusunu
kapatmaz.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
Yutkunma refleksi istemli başlar,
olarak devam eder.
SIRA SENDE - 2
istemsiz
Mine
Den tin
Pulpa
Kan damarı ve
sinirler
Yutak (Farinks):
Ağızda öğütülen be-
sinlerin yemek boru-
suna iletilmesini sağ-
Yutkunma ile besin-
ler ağızdan yutağa,
Epiglottis
oradan da yemek
Soluk borusu
borusuna aktarılır.
Taç
Boyun
Kök
Yutak
Yemek
borusu
Ağız ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan
hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Hem fiziksel hem de kimyasal sindirim gerçek-
leşir.
Dil, besinlerin tadının alınması, yutma ve ko-
nuşmada görevlidir.
Diş, dıştan içe doğru mine, dentin ve pulpadan
oluşur.
Kesici, parçalayıcı ve öğütücü dişler sayesinde
besinler fiziksel olarak sindirilir.
Dişin yapısında kan damarı ve sinir bulunmaz.
Yutkunma sırasında gırtlak kapağı (epiglottis), soluk borusunu kapata-
rak besinlerin soluk borusuna kaçmasını önler.
47
