16. İnsan olma ve dünyayı anlamaya yönelik dallar, beşerî bilimler
olarak bilinir. Antik ve çağdaş diller, edebiyat, tarih, felsefe, din,
görsel sanatlar, performans sanatları gibi alanlardan oluşan
beşeri bilimler; insanın bir insan olarak kendini tanımasına
yardımcı olur. Beşerî bilimler; eğitimli, kültürlü, sanat anlayışı
olan bireyler yetiştirmeyi amaçlar. O yüzden beşerî bilimler
aynı zamanda "kültürel bilimler" olarak da adlandırılır. Beşerî
bilimler eğitimi; insanların geniş bir perspektif, çok yönlü bir
karakter, kendine has bir kişilik kazanmasına yardımcı olur,
kişisel gelişime ve "insan gibi inşan” olmaya büyük katkı sağ-
lar. Olguların ortaya çıkışında rol oynayan durumlardan çok,
olgulara bakış açısı önemsenir beşerî bilimlerde. Son yıllarda
insani eylemlerde kâr güdümlü düşüncenin hâkim olması ve
pragmatik düşünce, beşerî bilimlerin doğa bilimleri karşısında
gölgede kalmasına yol açmıştır. Maddi beklenti, beşerî bilimler-
de üretilen eserlerin hem içeriğini hem de biçimsel özelliklerini
önemli ölçüde etkilemektedir.
Bu parçada beşerî bilimlerle ilgili aşağıdakilerin hangisi
çıkarılamaz?
A) İnsanın sanatsal yönünü geliştirmeyi amaçlamıştır.
B) Bilginin ticari olarak değer kazanması, öneminin azalmasına
yol açmıştır.
C) Olaylara dair neden-sonuç ilişkileriyle değil, olayların
yorumuyla ilgilenmektedir.
D) Doğa bilimleri kadar sistematik ve nesnel yöntemlere
sahip değildir.
E) İnsanlara kendisiyle ilgili farkındalık kazandırır.
27
İZ Diyelim ki kimseyi tanımadığınız bir ortamdasınız; bütün göz-
ler üzerinizde, strese girdiniz. Vücut hemen stres hormonu
olan kortizon salgılar; kortizon vücudunuzda dolaşırken kalp
atışınız hızlanır, tansiyonunuz yükselir, kaslarınız gerilir. Tüm
bunlar olurken kortizon aynı zamanda vücudunuzdaki yangı
reaksiyonunu da sınırlar. Böyle bir stres durumu süreklilik ka-
zanırsa yani kronik hâle gelirse kortizonu, yangıyı sınırlayan
bir etken olarak algılayan almaçlar duyarsızlaşır. Yani kronik
stres, vücudun kortizonun varlığına alışmasına ve daha faz-
la reaksiyon göstermesine neden olur. Bu seviyedeki yangı,
aslında bağışıklık sisteminin aşırı yüklenmesinden yani aşırı
tepkisinden kaynaklanır, böyle bir durumda bağışıklık sisteminin
hastalıklarla savaşması da hayli zorlaşır.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Stresli ortamlarda insan vücudu kortizon salgılamaya
başlar.
Vücutta kortizon salgılandığı durumlarda tansiyonunuz
yükselebilir.
Kronik stres, insanın bağışıklık sisteminde olumsuz etkiye
neden olmaktadır.
Kronik hâle gelen stres, vücudun stres anında salgıladığı
kortizonun etkisini azaltmaktadır.
Vücudun aşırı kortizon salgılaması, kalp atışını hızlandırdığı
için kimi hastalıkların önünü açar.
18. Cep telefonları ilk ortaya çıktığında gerekliliğine ilişkin olumlu
ve olumsuz çok çeşitli tepkiler verilmişti ama bir kere edinen
bir daha bu aygıttan kopamadı hatta kopmayı düşünmek bile
istemedi. Cep telefonu, kısa süre içerisinde mesleki gereksi-
nimden bağımsızlaşıp toplum içinde varsıllık veya yüksek statü
simgesi olarak öne çıkıverdi. İş gereği gereksinim duymayıp
da yalnızca sunduğu kolaylaştırıcı rahatlıklardan yararlanmak
isteyenlerin de ilgisini cezbetmişti çünkü. Markalar arasındaki
çekişme tasarım ve işlev açısından farklılaşmayı zorunlu kıldı
doğal olarak. Özgün ürünler peşi peşine piyasaya sürüldü.
Her an konuşma rahatlığı elde edilince buluşmalar kolaylaştı.
Bir yönetici iş yeri dışındayken sorumlu olduğu işi rahatlıkla
yönetebildi.
Bu parçadan "cep telefonları” ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Hızlı bir gelişim süreci göstermiştir.
Toplumun bütün kesimleri tarafından kullanılmıştır.
İnsanlar arasında iletişim sürekliliği sağlamıştır.
Sosyal yaşamda değişiklikler oluşturmuştur.
Zamanla gündelik yaşamın en önemli ögelerinden olmuştur.
