ilk Türk Devletlerinde Ekonomi
Kullanılan Para Türleri
Yarmak (Madenî para)
Kamdu (Bez para)
Kuanpo (Bez para)
Böl (Bez para)
Çav (Kâğıt para)
Satir (Gümüş para)
ita
URAL DAĞLARI
Hive
İpek Yolu
Yolu
SAYAN DAĞLARI
ALTAY DAĞLARI
İpek Yolu
Kaş"
MANÇURYA
Kürk Yolu
Çin Seddi
ÇİN
İpek Y olu
• İslamiyet öncesi dönemde yaşanılan coğrafi şartların etkisiyle temel geçim kaynağı hayvan-
cılık ve ticaret olmuştur. Hayvancılık ile uğraşanlar koyun, keçi, at, deve ve sığır sürülerinden
oluşan hayvanlar beslemiş, bu hayvanların etinden, sütünden, derişinden, yününden ve gü-
cünden faydalanmışlardır.
• Asya Hun Devleti Zamanı'nda ticaretin güvenli bir şekilde yapılabilmesi için komşu devlet-
lerle olan sınırlarda ilk defa "Serbest Ticaret Pazarların kurulmuştur. Asya Hun Devleti ile Çin
arasında yapılan antlaşmalarla buralarda ticaretin güvenli bir şekilde sürdürülmesi amaçlan-
mıştır.
• Attila'nın Bizans İmparatorluğu İle yaptığı bir antlaşma metninde yer alan "İki ülke arasında
ticaret önceden belirlenmiş olan sınır kasabalarında yapılacak." bu serbest ticaret pazarlan
anlayışının bu dönemde de sürdürüldüğüne kanıttır.
• Tarım yalnızca iklim şartlarının elverdiği ölçüde yapılabilmiş, tarımla uğraşanlara da "tang-
çın denilmiştir. Hunlar dar alanlarda da olsa özellikle hayvanlarına yonca yetiştirebilmek için
Tötö ve Aktura gibi sulama kanallarını kullanmıştır. Uygurlarla birlikte tamamen tarım ön pla-
na çıkmıştır.
• Uygurlar tarımla uğraşrken eski alışkanlıklarını da tamamen bırakmamışlar, hayvancılığı de-
vam ettirerek, özellikle ayrı renk ve cinste atlarla ekonomik değeri yüksek olan koyunlar bes-
lemiştir.
• İlk Türk devletlerinin ekonomisinde madencilik de önemli bir yere sahiptir. Türklerin yaşadığı
coğrafyada demir, altın, gümüş ve kükürt gibi madenler bulunmaktaydı. Hunlarda, Kök Türk-
lerde ve Uygurlarda demircilik ve madencilik önemli bir meslek hâline gelmiştir. Türkler kılıç,
kalkan, kargı ve mızrakla birlikte, inşan ve at zırhlarından oluşan savaş aletleri üretmişler ve ti-
caretinİ yapmışlardır.
• Türkler Çin'den başlayıp Orta Asya'da birden çok güzergâhı izleyerek Anadolu'ya, oradan da
Avrupa'ya kadar uzanan "İpek Yolu" ile Orta Asya bozkırlarından İtil (Volga) ve Kama (Tuna)
nehirlerinin birleştiği yere kadar uzanan "Kürk Yolu" üzerinde ticaret yapmışlardır. İpek yolu
üzerinde yalnızca ipek değil, madenî eşya, yada taşı ve Çin porseleni gibi eşyaların da ticare-
ti yapılmıştır.
• İslam öncesinde parayı ticarette bir değişim aracı olarak kullanan ilk Türk devleti Kök Türkler-
din Türk tarihinde kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdarı ise "Baga Tarkan"dır,
22
instagram.com/copysinav
