İLK TÜRK DEVLETLERİ
TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI
Türkler Orta Asya'da yaşadığı bilinen en eski kavimlerden biridir. Bölgede oluşan
kültür bölgelerinin detaylarını bir önceki konuda ele almıştık, (Anav, Afaneşyevo, Andro-
nova, Karasuk, Tagar Kültürü)
Türk Adı
Türk adı ile İlgili İlk bilgileri Türklerden kalan kaynaklardan değil daha çok komşu
devletlerin kaynaklarından Öğrenmekteyiz. Bunun en Önemli nedeni Türklerin yazıyı geç
kullanmaları ya da erken kullandılarsa bile bununla ilgili belge ve kaynağın olmamasıdır.
Türk adı ilk olarak Çin kaynaklarında geçmektedir. Heredot'un bahsettiği
doğu kavimleri arasında geçen Targitaların Türk isminin ilk şekli olabileceği
araştırmacılar tarafından ileri sürülmüştür. Türk kelimesi birçok kaynakta farklı
anlamlandırılmıştır, Örneğin Çin kaynaklarında "miğfer", Uygur metinlerinde
"güç, kuvvet", Kaşgarlı Mahmut'un Divanı Lügatit Türk'ünde "Olgunluk çağı"
olarak geçmektedir. Genel olarak kabul edilen görüş ise Ziya Gökalp'in belirt-
tiği gibi 'töreli, kanun nizam sahibi" ya da "türemiş" tir.
Türklerle komşu Olan, siyasi İlişkiler kuran, savaşan diğer milletler; Türkçe ko-
nuşan ve boylar halinde yaşayan toplulukların tamamını Türk olarak nitelen-
dirmişlerdir. Çin, Bizans, Arap ve İran kaynaklarında Türklerden bahsedilmek-
tedir.
Tarihte Balkanlardan Çin Seddi'ne kadar uzanan geniş bir alanda yaşayan
Türklere çağlar boyunca birçok bölge yurt olarak ev sahipliği yapmıştır. Türk-
lerin kalabalık olarak yaşadıkları bölgeler Türk yurdu anlamında Türkeli ya da
Türkiye olarak isimlendirilmiştir. VI. Yüzyılda Orta Asya için, X. yüzyılda Kaf-
kaşya ve Orta Avrupa İçin, XII. yüzyıldan İtibaren Anadolu İçin kullanılmıştır.
Türk adını siyasi anlarında ilk kez Kök Türkler devlet ismi olarak kullanmışlardır.
Türkler geniş bir coğrafi alana yayıldıklarından onları tanıyan milletler Türk adını
Türkleri tanıdıkları şekilde İfade etmişlerdir, Onun İçin farklı anlamlar Oluşmuştur.
TARİH EL KİTABI
