2.
İLK TÜRK DEVLETLERİ
Türkler elverişli olan yerlerde tarımla da uğraşmışlardır. Kendileri ve hawanlan
için bazı ürünleri yetiştirmişlerdir. Hunlar döneminden kalan sulama kanallan
tarımın yapıldığına en büyük örnektir.
Ticari hayata baktığımızda genelde hawancılığa bağlı ürünlerin dışarıya satıl-
dığını, dışarıdan da hububat ağırlıklı ürünlerin alındığını görmekteyiz.
Orta Asya'da bulunan ticaret yollarını ele geçirmek amacıyla Türkler bazen
kendi aralannda bazen de diğer devletlerle mücadeleler yapmışlardır. Bu dö-
nemde Orta Asya'daki önemli ticaret yollan;
İpek Yolu: Çin'den başlayan bu yol tüm Orta Asya'yı geçerek Karadeniz ve
Akdeniz limanlarına ulaşmaktaydı.
Kürk Yolu: Hazar ve Bulgar ülkelerinden başlayan bu yol Ural Dağları, Güney
Sibirya, Altay - Sayan Dağlarının eteklerinden Çin'e ulaşmaktaydı,
Din ve inanış:
Türklerin en eski dini olarak Gök Tann inancı bilinmektedir. Gök Tanrı için Ulu
Yaratgan, Ugan ve Bayat gibi ifadelerde kullanmışlardır. Bunun yanı sıra do-
ğadaki bazı varlıkları da kutsal saymışlardır. Türklerde putlara tapma görülme-
mektedir.
Gök tanrı inancına göre; Tanrı bir tanedir, o görülmez ama her yerdedir. Ahiret
inancı mevcuttur, iyilerin uçmağ adı verilen cennete kötülerin tamuğ adı verilen
cehenneme gideceklerine inanılırdı. Kutsal ruhlara ve ölülere kurbanlar kesil-
mekteydi.
Ölülerin arkasından yas tutmak amacıyla
yuğ töreni yapılırdı. Mezarlann yanlarına
balbal adı verilen küçük heykeller dikilirdi.
Din adamlanna şaman ya da kaman denil-
mekteydi. Din adamlarının toplum İçinde saygınlıkları vardı fakat diğer mede-
niyetlerde Olduğu gibi sınıf Olarak ayrıcalıkları bulunmamaktaydı.
TARİH EL KİTABI
