İLK TÜRK DEVLETLERİ
Oğuzlar (Uzlar);
Kök Türk kitabelerinde bahsedilen Oğuzlar Türklerin en kalabalık boyu olarak
bilinmektedir. 24 boydan oluşan Oğuzlar, Kök Türklerin, Uygurların ve Kırgızla-
rın hakimiyetinde yaşadıktan sonra batıya doğru göç etmişlerdir.
Tarihte kurdukları bilinen ilk devletleri Oğuz Yabgu Devleti'dir. İslamiyet'i kabul
eden Oğuzlar Türk ve dünya tarihine yön veren B. Selçuklu, Osmanlı Devleti
ve Türkiye Cumhuriyetini kuran boydur.
Sabirler (Sibirler):
Teşkilatlanmalarını tam anlamıyla tamamlayıp devlet olarak şahne alamayan
bu Türk boyu bugünkü Sibirya bölgesinde yaşamışlar ve bölgeye İsimlerini
vermişlerdir. Birçok Türk devletinin hakimiyeti altında yaşamışlardır.
Başkırtlar (Başkurtlar):
Ural Dağlan çevresinde yaşamışlardır. Moğol ve Rusların hakimiyetinde yaşa-
yan Başkırtlar Müslümanlığı kabul etmişlerdir. Ruslar ile bağımsızlık mücade-
leşinde başarılı olamayan bu boya mensup olanlar şu anda Rusya Federasyo-
nuna bağlı olarak yaşamaktadır.
Türgeşler:
• Orta Asya'da yaşayan Türgeşlerin bilinen ilk hükümdarları Baga Tarkan'dır.
Kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdardır.
Emeviler ile savaşarak Orta Asya'nın Müslüman Arapların eline geçmesine en-
gel olmuşlardır. Karluklar siyasi varlıklarına son vermiştir.
Kırgızlar:
• Asya Hun, Kök Türk ve Uygurların hakimiyetinde yaşayan Kırgızlar 840 yılında
Uygurları yıkarak Ötüken merkezli devletlerini kurmuşlardır. Kırgızlardan ilk kez
Mete Han döneminde bahsedilmektedir. Orhun Kitabelerinde Kırgız ismi fazla-
geçmektedir.
Moğolların hakimiyetine giren Kırgızlar Türkler için önemli olan Orhun bölgesi-
nin Moğol hakimiyetine girmesine neden olmuşlardır.
TARİH EL KİTABI
