İLK TÜRK DEVLETLERİ
4. Kök Türk Devleti
1. Kök Türk Devleti (552 - 659):
Avar hakimiyetinde yaşayan Kök Türkler, Bumin Kağan
önderliğinde isyan ederek kendi devletlerini kurmuşlardır,
"Türk" adını ilk kez devlet isminde kullanan ve Orla
Asya'da kurulan ikinci büyük Türk devletidir, Devlet en
geniş sınırlarına Mukan Kağan zamanında ulaşmıştır.
2.
BİLGİ
Bumin Kağan Türk devletlerinde görülen ikili teşkilat anlayışına göre ülkeyi
idare etmiştir. Devletin doğu kanadında hükümdar olarak Bumin Kağan, batı
kanadında ise yabgu unvanı ile kardeşi İstemi yönetici olarak görev yapmıştır.
l. Kök Türk Devleti zamanında İpek yolu mücadelesinden dolayı bazı devletler
ile ittifaklar yapılmıştır.
Kök Türk - Sasani İttifakı: İstemi Yabgu ipek yolunun kontrolü amacıyla Ak-
hunlara karşı Sasaniler ile anlaşmıştır. Bu ittifak sonrasında Akhunlar yıkılma
sürecine girmişlerdir.
Kök Türk - Bizans İttifakı: Sasanilere karşı bu sefer Bizans ile ittifak yapıl-
mıştır. Bu ittifak tarihte ilk kez Ön Asya devleti ile Orta Asya devleti arasında
yapılan İttifak olması açışından Önemlidir,
Uzun süre taht kavgalan ile mücadele eden l. Kök Türk devleti 582 yılında doğu
ve batl diye ikiye ayrılmıştır, 630 yılında Doğu, 659 yılında Batl Kök Türk Devleti,
Çin egemenliğine girmiştir.
Kurusu
Kürşad İsyanı: I, Kök Türk Devleti yıkıldıktan sonra Türklerin birçoğu Çin tarafından esir
edilmiştir. Hanedandan Olan Kürşad, 39 arkadaşı ile birlikte isyan ederek, Çin imparato-
tunu kaçırmayı ve esir Olan Türkleri kurtarmayı planladılar. İsyan hareketi planladıkları
gibi gitmeyince Çinli askerlerle savaşarak kaçmaya başladılar. Sayılan az olduğu için
askerler tarafından öldürüldüler. Bu [syan başarıya ulaşamasa da bağımsızlık yolunda
atılan ilk adım olmuş ve bundan sonra çıkan isyanların ateşleyicisi olmuştur.
II. Kök Türk Devleti (681 - 745):
Yaklaşık 50 yıl Çin esaretinde yaşayan Kök Türkler ikinci devletlerini Kutluk
(İlteriş) Kağan Önderliğinde kurmuşlardır. Kutluk Kağan zamanında Çin'e 46
sefer düzenlenmiştir.
TARİH EL KİTABI
