İLK TÜRK DEVLETLERİ
Bu iki devlette zamanla Moğol hakimiyetine girmişlerdir. Moğol devlet kade-
melerinde görev alan Uygurlar, Moğollann Türkleşmesinde etkili olmuşlardır.
Uygurlar bÖz ve kuanpo denilen bez paralar ile çav denilen kağıt para kullan-
mışlardır.
BİLGİ
Kütusu
Türklere ait olan destanlar şunlardır;
İskitler; Alp Er Tunga ve Şu
Hunlar; Oğuz Kağan
Kök Türkler: Ergenekon ve Bozkurt
Uygurlar; Göç ve Türeyiş
Kırgızlar: Manas
ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK
Devlet Yönetimi:
Türk devletlerinin başında hükümdar bulunmaktaydı, Hükümdarlar han, ha-
kan, kağan, İlteber, İdikut, şanyü, tanhu gibi unvanlar kullanmışlardır, Devlet
yönetiminde son söz hükümdara aittir. Fakat hükümdar töre adı verilen yazılı
olmayan hukuk kurallarına uymak zorundadır, Hükümdarın erkek çocuklarına
tİgİn unvanı verilrTIİştİr,
Hükümdarlara devlet yönetme yetkisinin tann tarafından verildiğine inanıl-
maktaydı. Kut anlayışı denilen bu anlayış hükümdarlara ilahi bir ödül olarak
verilmekle beraber, layık olmayan onu hak etmeyenden geri alınacağı inancı
da bulunmaktaydı. Kut anlayışına bağlı olarak ülke hanedanın ortak malı sa-
yılmıştır. Yani hanedandaki bütün erkeklerin tahta çıkma hakkı bulunmaktaydı.
Bu durum taht kavgalarına neden olmuştur. Taht kavgaları da devletleri zayıf-
latmış ya da devletlerin yıkılışlarına neden olmuştur.
Bazı zamanlarda yönetimde ikili teşkilat görülmüştür. Buna göre devletin do-
ğuşunda hükümdar, batışında İse yabgu unvanı İle hanedandan bir yönetici
bulunmaktaydı. Gök tanrı İnancına göre güneşin doğduğu yer Olan doğu kut-
şal sayıldığı İçin hükümdar doğuda bulunmaktadır.
TARİH EL KİTABI
