İLK ÇAĞ FELSEFESİ
6.
7.
8.
Test -4
Empedokles'e göre, hava, şu, toprak ve ateş olmak üzere
dört öge, evren yapısının gereçleridir. Evren bu gereçlerden
kurulmuştur. Bu ögelerin kendileri değişmez tözler oldukların-
dan, bunların kendisinde bir hareket nedeni bulunarnaz; yani
bunlar kendiliğinden birbirleriyle kanşamazlar, kendiliğinden
bir karışmayı bozamazlar. Onun için doğa açıklamasında, bu
dört ögenin yanısıra bir de hareketin bir nedeni, hareket ettirici
bir güç de gerek. Empedokles'e göre, dört ana ögeyi birbiriyle
karıştıran, bunların kanşmlarını yeniden çözen nedende sevgi
ile nefrettir.
Parçadaki açıklamaya göre sevgi ve nefretin işlevi aşağı-
dakilerden hangisidir?
A) Anlamayı sağlamak
C) Düzen oluşturmak
B) Değişime karşı durmak
D) Varlığın oluşunu sağlamak
9.
3-
10.
16
Atomlar baştan beri kendiliklerinden hareket ederler. Kimisinin
hareketi yavaş, kimisininki hızlıdır; bu da onların ağırlıkları ile
ilgilidir. Boşlukta çeşitli hızlarda hareket eden atomlar uzayın
büyükçe bir yerinde karşılaşınca burada bir yığılma olmuş,
atomlann birbirlerine çarpmalarından bir çevrinti doğmuş,
bu çevrintide atomlar elenmiş: Kaba ve ağır hareketli atomlar
ortada toparlanıp toprağı meydana getirmişler; hareketleri
hızlı olan ince atomlar ise yukarıya itilip suyu, havayı ve ateşi
oluşturmuşlardır. Ay, güneş ve yıldızlar çevrinti yüzünden
boşluğa fırlayıp tutuşmuş olan taş yığınlarıdır. Evren yalnızca
atomların çarpışmaları ve birbirleri üzerindeki basınçları ile
oluşmuştur; bütün olup bitenler, nedenlere dayalı olarak
meydana gelmişlerdir.
Demokritos'un bu görüşünden aşağıdakilerden hangisi
çıkarılabilir?
E) Değişimi sağlamak
"Uçan ok durmaktadır" , çünkü bu ok her anda belli bir noktada
bulunacaktır: Belli bir noktada bulunmak demek de durmak
demektir; ama hareketinin her bir anında duruyorsa, ok,
yolunun bütününde de durmaktadır. Şu son kanıt da hare-
ketin göreliğine dayanmaktadır: Belli bir noktalar dizisi, biri
durmakta olan, öteki de ters doğrultuda ilerleyen iki dizinin
yanından geçerse aynı zaman içinde hem büyük, hem de
küçük bir mesafeyi geçmiş olacaktır, yani bu dizinin aynı
zaman içinde çeşitli hızları olacaktır.
Zenan bu görüşüyle aşağıdakilerden hangisini dile ge-
tirmektedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Evrendeki Oluşa kesin bir zorunluluk egemendir.
Varlık varlığını Tanrısal bir güce borçludur.
Evrende değişimi yöneten bir akla gereksinim vardır.
Var Olan her Şey bir tek maddenin sonsuz bölümünden
kaynaklanır.
Varlığın varoluşu ile ilgili kesin bir bilgiye ulaşılamaz.
A)
B)
C)
D)
E)
Hareketin imkânsızlığını
Değişimin kaçınılmazlığını
Varlığın idealardan ibaret olduğunu
Hareketin kaynağını
Var olanın nasıl meydana geldiğini
isimler varlıkları birbirinden ayırmak ve tanımak için bizim
oluşturduğumuz kavramlardır. Kavramların gerçekliği zihni-
mizle sınırlıdır. Yani zihnimiz dışında bir gerçeklikleri yoktur.
Nominalizm olarak bilinen bu sorun felsefe tarihinde tartışıl-
mıştır.
Bu parçada ifade edilen sorunun öncelikle aşağıdaki
felsefi dönemlerden hangisinde tartışıldığı söylenebilir?
Pythagorasçılar, telli çalgılarda telin uzunluk ve kısalığı ile sesin
pesliği ve tizliği arasında bir ilişki bulunduğunu saptamışlar
ve bu tespite paralel olarak, tek telli bir çalgı üzerinde telin
uzunluğunu belli ölçüler içinde değiştirdiklerinde, sırasıyla
gam düzeninde sekiz notalık ses aralığını, beş notalık ses
aralığını ve dört notalık ses aralığını bulmuşlardır. Nitekim
Pythagorasçılar, bu ses aralıklarının tel üzerinde sırasıyla
112, 213 ve 3/4' lük aritmetik oranlarla ifade edilen uzunluklara
karşılık geldiğini görünce, o zamana kadar sadece müzisyenin
hassas kulağının ampirik ve pratik olarak farkına vardığı ses
aralıklarının ilk dört tamsayı ve bu sayılar arasındaki ilişki
yoluyla matematiksel olarak kesin bir biçimde ifade edilebilir
Olduğu sonucuna varmışlardır.
Bu açıklamaya dayanarak Pythagorasçıların varlıkta aşa-
ğıdakilerden hangisine değer verdikleri söylenebilir?
A) İlk Çağ felsefesi
C) Aydınlanma felsefesi
B) Orta Çağ felsefesi
D) Rönesans felsefesi
E) 19. yüzyıl felsefesi
A)
B)
C)
D)
E)
Karşıtlardaki birliğe
Düzen ve ahenge
İdeaların varlığına
Değişimin niteliğine
Tanrı'nın etkinliğine
