İKLİM TÜ'LERİ - İKLİM biTiii iLÜşKüs0
Yağış:
Görüldüğü yerlere göre değişiklik gösterse de en fazla yağışl ilkbahar
sonu ve yaz başlarında alır.
Yaz yağışları konveksiyonel kökenlidir.
Yıllık yağış miktarı 400-600 mm civarındadır.
Yılın yaklaşık 4 - 5 ayı yerler kar örtülüdür (Grafik-9).
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada numaralanmış yöre.
'erin hangisinde en yüksek sıcaklık Or.
talamasmm 10' C'nin atmda iklim Olan
koşullarınm yaşandığı söylenebilir?
B) 11 E)”
ÇÖZÜM:
I Muson, II Okyanus,
Ml Akdeniz, N Karasal
V Tur"
Tundra ikliminde en yüksek sıcaklık
(ÜKLÜM TİPLERİ - BİTKİ jLjşKjsj)
Yıllık sıcakhİ ortalaması 0 •Cnin altındadr.
En sıcak ay ortalaması 10 'C'yi aynaz
Yaz mevsimi çok kısadır.
Yılın bir bölümünde kış koşullan hakimdir.
Yağlş:
Ydlık yağış miktarı 250 mm'nin altındadır.
Y*şn büyük bir kişm kısa yaz me•aiminde düşer
/ Yağışlar konveksiyonel kökenlidr.
Grafik 10 : Tundra (kutup
DOğaı Bitki Örtüsü:
Kutup altl İklimlinde ythn büyük bir bölümünde toprak donmuştur. Kışa yaz
nwvsirninde karların erimesiyle toprağın üst kısmı çözülür ve bataklığa
ürüşür, Bu ortamda yetişen bodur çalı, çayır, yosun ve ükenlerden oluşan
tundra bitkilui gelişir.
2 Kutup İklimi
Görüldüğü Yerler:
Mtarktka ve Grönland'ın iç ve kuzey kesirnlerinde görülür.
%akllk:
Scakhklar hiçbir zaman O •Cnin üzerine çıkmaz
Yılık yağış rnktan 100-150 mm kadar olup her zaman kar şeklinde düşer.
ÖRNEK SORU:
73• Batı
110 Bafi
840 Kuzey
150
100
50
20
0
-10
ŞMNMHTAEEKA
Grafik 9 : Karasal iklimi temsil eden
Karsın SICaklth ve yağış grafiği
Doğaı Bitki Örtüsü:
İğne yapraklı ormanlardır. Bu Ormanlar soğuk nemli koşullar altında yetişir.
Sibirya, İskandinavya ve Kanada'da geniş yer tutar.
Sibirya ve İskandinavydda tayga adi verilen bu ormanlar, yeryüzündeki
ormanların %15'ini oluşturur ve Ekvatoral ormanlardan sonra en geniş alanı
kaplar. Ormanların ortadan kalktığı yerlerde uzun boylu çayırlar yetişir.
C. SOĞUK KUŞAK İKLİMLERİ
Güneş ışınlarım yıl boyunca küçük açılarla alan ve bazı dönemlerde hiç
almayan yüksek enlemlerde görülür.
Bundan dolayı;
— Yıl boyunca sıcaklıklar çok düşüktür.
— Sıcaklığın düşük, buharlaşmanın az olmasına bağlı Olarak yağış miktan
da oldukça azdır.
Tundra (kutup altı) ve kutup İklimi olmak üzere İki tipi vardır.
1. Tundra (Kutup Altı) İklimi
Görüldüğü Yerler:
Kuzey Yarımkürede Asya, Avrupa ve Amerika'nın kuzey kesimleri He
Grönland adaşının güney kıyılarında görülür (Harita-10).
malan ırnin altındadır.
ÖRNEK SORU:
L Tundra
11. Maki
III. Tayga
N. Savan
YANIT: E
u pemavi
Harita 10 : Tundm (kutup aiti) "diminin yeryüzündekj aknlan
1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
Yukarıdaki bitki Örtülerinden hangl•
lerlnln kış soğuklarından etkilendiği
söylenemez ?
ve 111 C)IIRW
A)ıvell
E) m ve M
ÇÖZÜM:
Tundra Tundra İkWnİ
Maki Akdeniz ikfimi
Tama Sen karasal iküm
Savan —ş Savan İklimi
Tuntha ve Tam kış soğuWanndan
YANIT: B
dolayı buralua soğuk çöller de denir (Grafik-11
O ş v N MHTAEEKA
Graf* II ; Kutup ikliminde sıcaklık ve
yağışın aylara göre dağılışı
Tprak donmuş durumda ve sürekli kar ve buz örtüsüyle kaplıdır.
nedenle bitki Örtüsü yoktu.
Bu
600 Kuzey
Yukarıdaki haritada matematik konumu
verilen, 2.175.600 km2 İlk yüzölçümüne
sahip Grönland'da
l. Muson
II. Tundra
III. Akdeniz
IV. Kutup
V. step
İklimlerinden hangileri görülür?
A) 1 ve 11 B) IveV
011 ve 111
E) 111ve1V
ÇÖZÜM:
600 Kuzey - 840 Kuzay enlemlerinde yer
alan Grönland kıyılarında tundra, iç kesim-
lerde İse kutup İklimi görülür.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Etkili olan İklim tiplerl düşünüldüğünde,
aşağıdaki ülkelerin hangisinde kalıcı
kar sınırınm deniz seviyesine daha ya-
kın olduğu söylenebilir?
A) ABD B)Afganİştan C) Norveç
D) Avusturya E) Nijerya
ÇözüM:
Norveçfe tundra Ve sert karasal iklim etki-
lidİr. Kutuplara daha yakm Olan Norveç'te
kalıcı kar sının deniz seviyesine daha ya-
YANIT: C
CoğraÖ•a I -2 Konu Anlatımlı f Soru Bankası
