İKLİM (SYCAKLfK)
TEST 3
Aşağıda X ve Y kentlerinki yıllık sıcaklık grafikleri g«-
9.
10.
12.
Bulunduğu kentten Ekvator'a doğru 1000 km git-
meşine rağmen ulaştığı yerde sıcaklığın daha dü-
şük olduğunu gören bir kişi, bu durumun aşağıda-
kilerden hangisiyle ters düştüğünü gözlemiştir?
A) Yükseltiyle B) Enlemle C) Bitki örtüsüyle
D) Basınçla E) Boylamla
Aşağıda beş merkezin yıllık ortalama sıcaklıkları enlem
dereceleri, yükseltileri, yıllık yağış tutarları ve rüzgar
yönleri verilmiştir,
,Sıcak118, Enlem Yükselti ?lİRüzgar yönü
CC) ] (Kuzey) (m) (mm
13.
14.
15.
25
20
15
10
0
-10
-15
E Aylar
Y merkezinin hangi Özelliği Xe göre daha karasal
Olduğunun göstergesidir?
1 18,6
II 5,9
139
ıv 11,2
v 14,6
36051'
39 '47'
4125'
39'54
15
1820
20
840
150
1030 Güneydoğu
440 Kuzeydoğu
1245 Kuzeybatı
380 Kuzeydoğu
670 Güneybatı
İldir-n
(Basınç ve Rüzgarlar)
D3 Bölümü
A)
B)
C)
D)
E)
Tablodaki bilgilere göre, hangi merkezlerin sıcak-
'Iklarl arasındaki farkın tek nedeni enlemdir?
Ocak ayı sıcaklık ortalamasının daha düşük Olnu
YMk sıcaklık farkının daha fazla olrnası
Temmuzun en sıcak ay olması
Yıllık sıcaklık ortalamaşınm daha düşük olması
Msan ve eküm aylamm 0
üzerinde olması
BASINÇ
Hava küredeki gazların ağırlığının Oluşturduğu etki basınç olarak algılanır,
Atmosfer basma, barometre ile ölçülür. Normal basınç 1 cm çaplı bir boru-
daki civanm 760 mmlik yüksekliğidir. Bu civa sütununun ağırlığı olan 1033
g-kuv basınç birimi olarak kullanılmış, buna 1 atmosfer denilmiştir. Bu
d.»er, C.G.S (cantimetre gram - saniye) Ölçü sistemine göre kuvvet biri-
mi olarak ele alınıp "milibar' basınç birimi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
mm civa basma 1013 milibar başınca denk gelmektedir.
Bir yerde hava basıncı mm veya 1013 mb'dan fazla ise bu değere yük-
basınç (antisikhn), azsa alçak basınç (siklon) denir,
Normal basınç değeri İçin,
a) 45• enlemi,
b) deniz seviyesi.
Ölçün yapılması gerekmektedir.
Burada İfade edileder, başıncm üç etmene bağlı değişiklik gösterdiğine
İşaret ediyor:
a) Enlem
b) Yükselti
c) %akllk
Bu koş"rm ortaya çıkışının Şunlardır:
a) Enlem: Önce" basınç, afrnoşferin ağırlığı ile ilgilidir. Ağırlık, yerçekimi-
doğrudan bir sonucudur. Yani yerçekm değiştiği Ölçüde atmosferin
*Iğı da değişir. Bu durum. basıncın da değişmesine neden Olur. Yer-
çekirni, yerin şekline bağlı olarak kutba doğru artar. Onun İçin enlemin
etkisi, değerler 450 enlemine İndirgenerek giderilir.
b) Yükselti: Yerçekimi, yükseltiye bağlı olarak da değişir. Deniz seviyesin-
den yüksekükçe; cisimlerin üzwindeki atrnosfer kütlesi ve yerçekimi aza-
İr. İki faktörün azalmasına bağh olarak atmosfer basıncı da azalma
gösWir.Yükselüye bağlı basınç azalması farklı yükselti kademelerinde
farklı değerlerde gerçekleşir. Sıcaklı— gibi sabit bir azalış söz konuşu
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi atmosfer ba-
sıncımn yeryüzüne dağılışım etkileyen
faktörlerden biri değildir?
A) ive II
D) II ve v
B) ive III
C)ltveıv
E) ıvvev
Aşağıda sıcaklık kuşakları gösterilmiştir.
Yukarıdaki haritaya göre, Ihman kuşağın her İkl
yarımkürede genişlediği bölgelerde hangi faktörün
etkili olduğu İleri sürülebilir?
A)
Okyanus akıntım
B)
Enlem
C)
Kuaşalllk
D)
Atmosferdeki tutuhna oranı
E) Bakl özellikleri
Aşağıdaki hava hareketlerinden hangisinin Kuzey
Yarımküre'de, deniz kıyısında yer alan bir merkezin
sıcaklığınl düşüreceği söylenebilir?
A) Enlem
C) Boylam
B) sıcakhk
D) Yüksem
Bir merkezin aşağıdaki İklim Özelliklerinden han-
g'si bulunduğu yarımküre hakkında bilgi verir?
A)
B)
C)
D)
E)
Yıllık sıcaklık farkı
Yıllık yağış tutan
En yüksek Sıcaklığın yaşandığı ay
Hakim rüzgar yönü
Gerçek sıcaklık İle indirgenmiş sıcaklık arasındaki
fark
Aşağıdaki tabloda beş merkezin enlemleri ocak ve
temmuz ayı Sıcaklık ortalamaları verilmiştir.
E) Yer'in hareketler/
ÇÖZÜM:
Boylam, yalnızca yerel saati etkiler.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Yükselti • atmosfer basıncı İlişkisi dü-
şünüldüğünde, aşağıdaki İllerin hangi-
sinde yıllık ortalama atmosfer başıncl.
mn daha az Olduğu söylenebilir?
A) Ardahan B) Adana C) İzmir
1 3752'
II 41'06'
111 400371
D) Edime
ÇözüM:
E) Samsun
22,3
17,2
89
—12,0
V 3ge54'
Yukarıdaki merkezlerden hangisi daha karasaldır?
C) III
EST/03: ı-c 2-C
Coğraya 1-2 Konu Arktım” Som Bankası
A) Kışın denizden esen
B)
Kuzeydoğudan esen
C)
Bir yamaç boyunca alçalar* esen
D)
Güneybatıdan esen
E)
Yazın kara içlerinden esen
10-B 11-C 12-C 13-B
14-A _
—153—
Ortalama yükseltinin en fazla olduğu Arda-
han'da atmosfer basıncının en az olması
YANIT: A
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı Soru Bankası
