İKLİM (İKLİM TÜPLERj - BİTKİ İLİŞKİSİ)
B. ILIMAN KUŞAK İKLİMLERİ
Ilıman kuşak iklimlerinde sıcaklık ve yağış durumunu
Güneş ışınlarının geliş açısının değişimi,
— Tropikal ve polar hava kütlelerinin karşılaşmaları (cepheler) belirler.
Güneş Işınlarının geliş açısı, Orta Kuşak'ta daha çok değişir. Bundan
dolayı Ilıman kuşak İklimlerinde göze çarpan en beürgİn Özellik, dört
mevsimin belirgin olarak yaşanmasıdır.
b/ Bu kuşakta görülen yağışların büyük bölümünü cephesel yağışlar oluş-
Ilıman kuşak iklimleri Akdeniz iklimi, step, okyanLB iklimi ve karasal iklimdir.
1. Akdeniz İklimi
Görüldüğü Yerler:
Genel olarak 300-400 enlemleri arasında görülür.
Akdeniz'in çevresinde,
— Güney Afrika'nın güneyi (Kap bölgesi),
Kuzey Amerika'nın batışı (Kaliforniya çevresi),
— Güney Amerika'nın güneybatısı (Orta Şili),
— Avustralya'nın güneydoğu ve güneybatısında
görülür (Harita-6),
Harita 6 : Akdeniz İkliminin yeryüzündeki yayılış alanları
Türkiye genel olarak, Akdeniz iklim kuşağı içinde yer alır. Akdeniz ve Ege
bölgeleriyle Günay Marmara Bölümü ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin
batı kesimlerinde Akdeniz iklimi görülür.
Sıcaklık:
Yazları sıcak, kışlan Ilık geçer. Yıllık sıcaklık ortalaması 150-20 'C civarındadır.
Don Olayı nadir olarak görülür. 1 - 2 günle sınırlıdır.
25
Grafik 6 : ikliminin temsil eden Antalya'nm
sıcaklık ve yağış grafiği
Coğrava 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de görüEn Akdeniz iküminde, ara-
hk - şubat dönemi yağışlı, hazjran - ağus-
tos dönemi kurak geçer. Buna karşın
Güney Afrika'nın kıyı kesimlerinde görülen
Akdeniz ikliminde ise arahk - şubat dönemi
kurak; haziran - ağustos dönemi yağışh
Her iki keşimde aml İklim bölgesinde
yer almaşına karşın, kurak ve yağlşh dö-
nemlerin farklı aylarda yaşanmasının
nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sıcaklık onlamalarınm farklı olması
B) Doğal Örüsünün far" olrnaşl
C) Farklı denizlerin kıyışında yer almakn
D) Yağış türlerinin farklı olmay
E) Farklı yarımkürelerde yer almaları
ÇÖZÜM:
Akdeniz ikliminin yağış rejiminde
kurak, kışlar yağışlı geçer. Farklı yanm-
kürelerde yer aldıkları İçin Türkiye'de pz
yaşanırken, Güney Afrika'da kış yaşam.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki ülkelerin hangisinde Akdenh
ikliminin etkili olduğu yörelerin bulun•
düğü söylenemez?
A) Faş
D) ABD
ÇÖZÜM:
E) Bangladeş
Güneydoğu Asya 'da yer Bangladeş
muson İkümİ etkMdİr.
YANIT: E
İKLİM (ğKLjm TİPLERİ - BjTKj öLjşKisj)
Yağış:
Yıllık yağışın yarıya yakım kışın düşer. Yazları kurak geçer.
Yıllık yağış miktarı 600 - 1000 mm kadardır (Grafik-6). Yağışların büyük
bölümü (Özellikle kış yağışları) cephesel kökenlidir.
Yağışlar olarak yağmur şeklinde düşer. Kar yağış ve karın yerde
kalrna süresi yok denecek kadar azdır).
Doğal Bitki Örtüsü:
YazW1 geçtiği İçin, doğal bitki Örtüsünü, kuraklığa dayanıklı bitkiler
Alçak kesirnlerde her yeşil yapraklı ağaçlardan Oluşan maki
baban zeytini, kocayerniş, defne. zakkum, mersin, sakız gibi bitki türleri)
yer alır. Yapraklan, buharlaşmayla su kaybım engellemek İçin küçük, ka-
demsi tüylü ve daha kurak yerlerde "h. parlak bir yapıya sahiptir.
kesimlerde. yağış nüktaruun artmasına bağlı olarak, İğne yapraklı
"aç türlerhden oluşan Akdeniz dağ kuşağı ormanları yor ahr (kızılçam,
"dir. karaçam, hstkçarnı. göknar).
2. Step (Yan Kurak) İklimi
Görüldüğü Yerler;
çöüerin çevresinde ve Ona Kuşakta deniz etkisine kapalı, ka-
r"nn alçak kesimlerinde görülür (Harita-7).
OSubtropikaI step Olta kuşak step
Harita 7 : (yan kurak) ikliminin yeryüzündeki alanları
ve yağış durumuna göre şubtropikal step ve karasal Step olmak
üMe İki farklı tipi vardır.
Subtropikal Step
Genel Olarak savanla çöl iklimi arasında geçiş Özelliği gösterh 202 enlem-
civarında görülür.
Her mevsim sıcaktır. Don Olayı görülmez. Yıllık sıcaklık farkl azdır.
Yağış:
En fazla yağışl yaz mevsiminde alır. Yıllık yağış miktan 250 - 400 mm
kad%ır. Yağışlar yağmur şeklinde düşer. Kar yağış görülmez.
—201—
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada numaralanmış yer-
lerİn hangisinde defne, zakkum, mersin
gibi bitki türlerinin bulunduğu şöylene.
A) 1 Bill
ÇÖZÜM:
III. yörede Akdeniz İklimi etkilidir ve bu yö-
rede maki türü bitkiler olan defne, zakkum
ve mersin görülür.
YANIT: C
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
