IKI SAVAŞ AR4S1 DÖNEM
DERS
OT
ö
ö
Ğ
2.
3.
XIX. Yüzyılda Rusların Kafkasları işgali üzerine Şeyh Şamil liderliğinde gazavat hareketi başlamış, Ruslar bu hare-
keti "müridizrn" olarak adlandırır.
Çarlık yönetiminin baskıcı yönetimine karşı harekete geçilmiş, 1905'te Yusuf Akçura ve İsmail Gaspıralı'nın ça-
Ilşmalarıyla "Rusya Müslümanları I, Kongresi" toplanmıştır.
SSCB Dönemi'nde;
Türk illeri ele geçirildikten sonra Rus harita ve kitaplarında l' Türkistan'l isminin kullanımı yasaklandı.
Türkistan Bölgesi'ndeki Türkleri birbirinden ayırmak amacıyla beş ayrı özerk bölge kuruldu.
Bölgede Rus okulları açılarak Türklerin kültür ve dillerini değiştirmeye çalışıldı.
Din adamı yetiştiren okul ve medreseleri kapatıp ileri gelen Müslüman din adamlarını hapis ve sürgün etmiş-
'erdir.
Edebiyata millî ruhu konu alan eserler yasak edildi. (Manas Destanı gibi)
1928 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin Latin alfabesine geçmesi üzerine Türklerin bu alfabeyi kullanmaları yasak-
landı.
Basmacı Harekatl
"Baskın yapan, hücum eden" manasına gelen basmacı tabiri, Çarlık Dönemi'nde Ruslar tarafindan Türkmenis-
tan, Başkurdistan ve Kırım'da faaliyet gösteren kuvvetler için kullanılmıştı. Ancak bu hareket, Türkistan'ın gene-
ünde Korbaşllar Hareketi olarak kabul edilir.
Rusların Hokand Millî Hükümetini devirmesinin ardından yaptıkları katliama tepki olarak Ergaş Korbaşı önderli-
ğinde başlatılan Türkistan'ın millî mücadelesidir.
Basmacı Hareketi olarak adlandırılan bu mücadele üç döneme ayrılabilir:
1918-1921 yıllan arasındaki dönem
Enver Paşa'nın lider olduğu 1921-1922 yılları arasındaki dönem
Enver Paşa'nın şehit edilmesiyle başlayan 19221935 yılları arasındaki dönem
İsmail Gaspıraiı 420Tv1art 1851.24 Eylül 1914)
Kırım Tatarı fikir adamı, eğitimci ve yazar-yayıncıdır.
Rus İmparatorluğunda Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacını betim-
leyen Müslüman aydındır. (Usul-ü Cedit)
ö Türkçü-Turancı görüşün ideologlarındandır.
ö Gaspırall düşüncelerini 1883'te kurduğu ve 1918'e kadar varlığını sürdüren Tercüman adlı gazetesiyle yaymışür.
Yusuf Akçura, (2 Aralık 1876-11 Mart 1935)
Türkçülük akımının önde gelen temsilcilerinden olan Tatar asıllı Türk yazar ve siyasetçidir.
ö Türk Tarih Kurumunun kurucu üyelerindendir.
1904 yılında Mısır'daki Türk Gazetesinde yayımladığı Üç Tarz-' Siyaset adlı makalesi Türkçülük akımının mani-
festosu kabul edilir.
Mustafa Kemal Atatürk'ün çalışma arkadaşı olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kültürel yapısının oluşmasında kat-
kılan oldu.
www.dİzgİkİtapcom
ShLYALÇIN
