İKİ SAVAŞ AMSI DÖNEM
Büyük tekellerin kurulması
Tarım fiyatlarındaki aşın düşüş
Ekonomiyi düzenleyecek yasaların yetersizliği
ABD'nin verdiği kredileri geri alamaması
İngiliz Paund'unun aşrı değer kazanması ve ihracaün düşmesi
Almanya'nın savaş tazminatını ödemek için karşılıksız para basması ve aşırı enflasyon
ABD borsasında (New York) yabancıların hisselerini hızlıca satmaya başlaması
24 Ekim 1929'da New York Borsasının dibe vurması (Kara Perşembe)
Dünya Ekonomik Bunalımı hun sonuçları
Bankalar ve holdingler iflas eder.
Binlerce insanın mal varlığı yok olur.
Milyonlarca İnşan evsiz ve İşsiz kalır.
İnsanlar sebze açlığa sürüklenir.
Para darlığı yaşandığı için takas alış verişi başlar. En çok sanayileşmiş ülkeler zarar görür.
İnşaat sektörü durma noktasına gelir.
Tarım ürünlerinde aşın fiyat düşüşleri yaşanır.
TARİ
DERS
OT
1931'de ABD Başkanı Herbert Hoover'ın teklifiyle, borçları tecili için Hoover Moratoryumu yayınlanır. ABD Baş-
kanı Franklin D. Roosevelt'in New Deal'İ yayınlar.
Ekonomik Krizin Türkiye'ye etkileri
1930-1933 yıllan arasında ithalata hızlı bir daralma yaşanmıştır.
İthalata miktar kısıtlamaları getirildi. (Gümrük Kanunu) Korumacı-devletçi ekonomik politika benimsendi, bu-
nun İçin yurt dışından uzmanlar getirildi.
1930 yılında dış borçlar yeniden yapılandırıldı. Türk Parasını Koruma Yasası Çıkarıldı.
Merkez Bankası kurma kararı alındı ve bu da yeni dış kredi bulma gereksinimini artırdı.
Tarım ürünlerinin fiyatlarında hızlı bir düşüş görüldü.
Türkiye 1933'te dış ödemelerde uygulamasına başlanan kliring ve takas sistemini uyguladı.
Milli İktisat Tasarruf Cemiyeti - Türk Ofis kurulur Yerli Malı Haftası İlan edilir.
NOT.
Young Planı - 1929
I I. Dünya Savaşı sonrasında Almanya'nın ödeyeceği tamirat borçlarına ilişkin plan. Owan D. Young tarafından
Ocak 1930'da hazırlanan plana göre Almanya yılda 391 milyon olmak üzereyirmi iki taksit ödeyecekti. Borçla-
rın toplam tutarı 26 milyar dolardı. 1929-1930 dünya ekonomik bunalımı dolayısıyla Almanya borcunu ödeye-
meyeceğini gördü. Böylece planın yürütülmesi mümkün olmadı.
İki Savaş Arası Dönemide Dünyadaki Gelişmeler
Sanayide kullanılan petrol ve elektrik günlük hayata girdi.
Radyonun önem kazanması ile "konuşan basın" dönemi başladı. (1920 ABD'de ilk radyo yayını)
www.dizgikitap.com
371
SDLYALÇIN
