Örnek Soruyu Değiştir

İKİ DÜNYA SAVAŞI ARASINDAKİ DÖNEMDE DÜNYA Etkileri: • 1917'de Rusya'da Ekim Devrimi (Bolşevik İhtilali) ile hayat bulan sosyalist ideoloji, daha sonra farklı inanç, kültür ve coğrafyalara yayıldı. • Doğu Avrupa, Uzak Doğu, Latin Amerika gibi pek çok Üçüncü Dünya ülkesinde farklı uygulamalarla hayata geçirildi. Komünizm • Ortak mülkiyete dayalı yaşamı amaçlayan toplumsal, ekonomik ve siyasi bir ideolojidir. • Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından kaleme alınan "Komünist Parti Manifestosu" ile komünist ideolojinin kuralları ortaya konmuştur (1847-1848). Etkileri Çarlık Rusya'sında 1917 Ekim Devrimi ile Lenin liderliğindeki Bolşevikler, ülke yönetimini ele geçirerek dünyadaki ilk komünist idareyi kurdu. • Ardından Rusya liderliğinde 1919'da Komintern, 1947'te Cominform; Çin, Arnavutluk, Doğu Almanya, Yugoslavya, Küba, Afganistan, Yemen gibi ülkelerde de komünist idareler kuruldu. Liberalizm • Fikir babalığını John Locke (Cank) ve Adam Smith'in (Edim Simit) yaptığı liberalizmde temel inşan hakları hukukun üstünlüğü, serbest piyasa ekonomisi gibi değerler savunuldu. • Amerikan ve Fransız Devrimleri, temel hak ve özgürlükleri anayasal güvence altına alarak liberalizmin temelini teşkil eden hürriyet düzenini inşa etmeye çalıştı. Etkileri: • Amerika ve Avrupa'da ihtilallere sebep olan liberalizm; siyasi, ekonomik, kültürel birçok alanı şekillendirdi. • Modern dünyadaki demokrasinin temel kavramları "hukukun üstünlüğü, güçler ayrımı, çok partili sistem, temsilî sis- tem, serbest seçimler, özgürlük, hukuk önünde eşitlik" liberalizm ile yayıldı. • Bu anlayış serbest piyasa ekonomisini yaygınlaştırdı. Kapitalizm • 16. yüzyılın sonlarına doğru sömürgecilik yoluyla elde edilen sermayenin Avrupa'ya aktarılmasıyla ortaya çıktı. • Sermayeye ve özel teşebbüse dayalı serbest piyasa ekonomisini esas alan kapitalizm; özgür iş gücü, sınırsız serma- ye, kâr, tekelleşme ve maddecilik kavramlarını ön plana çıkarır. • Ozel mülkiyet ve rekabeti teşvik eder. Kapitalizmde devlet, gerekmedikçe ekonomiye müdahale etmez. Etkileri: • Avrupa'da ortaya çıkan bu ideoloji özellikle I ve II. Dünya Savaşlarının çıkmasında etkili oldu, • II. Dünya Savaşı sonrası bütün dünyaya yayıldı. • Büyük sermaye sahibi uluslararası şirketler önem kazanarak dünya siyaseti ve ekonomisi üzerindeki etkilerini artırdı. TARİH - AYT MEBİ KONU ÖZETLERİ 213