iki Dünya Savaşı Arasındaki Dönem'de Dünyada Barışın Sürekliliğini Sağlama Çabaları
A. Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) (10 Ocak 1920)
ABD ilk defa Wilson ilkelerinde dünya barışını sağlamak için ulus—
lararası bir teşkilatın oluşturulması gerektiği fikrini öne sürmüş-
tür. Paris Barış Konferansı'na şahsen katılan ABD başkanı Wilson
için en önemli mesele milletlerarası ilişkilerde devamlı bir ban-
şl sağlayacak ve koruyacak olan bir Milletler Cemiyetinin kurul-
ması olmuştur.
Fransa Başbakanı Clemenceau ve İngiliz başbakanı Lloyd George
öncelikle ABD'nin önemsediği bu tek isteğini yerine getirip, konfe-
ransı istedikleri gibi yönlendirmek istemişlerdir. Nitekim Paris Ba-
rış Konferansı'nın 25 Ocak 1919'da yapılan toplantısında Milletler
I Cemiyeti kurulmasına karar verilmiş ve 10 Ocak 192Üde Cenev-
re'de Milletler Cemiyeti kurulmuştur.
miyetifİ Ülkeler arasında yaşanabilecek sorunları barışçı
Kuruluş yollarla çözmek, uluslararası anlaşmazlıkların sava-
şa dönüşmesini engellemektir.
macı
Türkiye'nin Milletler Cemiyetine üye Olması
6 Temmuz 1932'de Cemiyet-i Akvam İspan-
OF W/04s
ya'nın davetiyle Türkiye'yi üyeliğe davet et-
miş, 9 Temmuz'da TBMM Türkiye'nin Millet-
ler Cemiyetine giriş davetini onaylamış ve
118 Temmuz 1932'de Türkiye, Cemiyet-i Akva-
DES
ima resmen üye olmuştur.
iye'yi Milletler Cemiyetinde ilk temsil eden CemaÛ
Hüsnü Tarafdır. Cemal Hüsnü Taray 1929-1939 yılla-
tında Millî Eğitim Bakanı olarak da hizmette bulu
Dünya barışını sağlamak ve sorunları barışçıl yöntemlerle çöz-
mek amacıyla kurulan Milletler Cemiyeti bu amacında başarılı
siz kalmasının temel nedenleri şöyledir:
Cemiyetin bünyesinde savaş önleyici tedbirlerde boşlukların
mevcut olması ve yaptırımların yetersiz olması, önemli konu-
larda oy birliği prensibinin uygulanması
Amerika Birleşik Devletleri'nin Milletler Cemiyeti içinde yer al-
maması
Bir yandan insan haklarını korumaya çalışıp diğer yandan ko-
Ionileşme ve manda sisteminin garantisi durumunda olması-
mn yarattığı çelişki
Briand-Kellogg Paktım İmzalayan Devletler
Almanya
Türkiye
Fransa
İtalya
Polonya
İngiltere
Japonya
Çekoslovakya
B. Locarno (Lokarno) Antlaşması (1 Aralık 1925)
l.Dünya Savaşı sonrası Fransa'nın Almanya'yı zayıf tutmak için
izlediği tamirat borçları politikası nedeniyle Almanya ile Fran-
sa arasında gergin bir süreç yaşanmıştır.
Bu gergin süreç iki tarafın karşılıklı güven paktı kurmak iste-
meşine ve Locarno Antlaşması' mn imzalanmasına yol açmıştır,
Locarno Antlaşması'nın amacı konferansa katılan devletleri,
savaştan korumak ve bu devletler arasında çıkacak her türlü
anlaşmazlığın barış yoluyla çözümlenmesini sağlamaktır.
Locarno Antlaşması'nı İmzalayan Devletler
İtalya
İngiltere
Belçika
Locarno Antlaşması'nın önemi Almanya'nm tekrar ulu
rarası iş birliğine dâhil edilmesi olmuştur. Bu antlaşmalaş
rın ardından Almanya, 1926 yılında Milletler Cemiyetin
üye olarak kabul edilmiştir.
C. Briand•KelIogg (ğıraynd-Ke log) Paktı (27 Ağustos 1928)
Fransa ve ABD öncülüğünde başlayan görüşmeler (Fransa Dl-
şişleri Bakanı Briand ile Amerika Dışişleri Bakanı Kellogg) sonu-
cunda 27 Ağustos 1928'de imzalanmıştır.
Briand-KelIogg Paktı ile
nun dışı sayılmış ve anlaşmayı imzalayan devletler anlaşmaz-
lıkların çözümü için savaş yoluna gitmeyeceklerini, barışçılı
yöntemlere başvuracaklarını taahhüt etmişlerdir.
Bu pakt, barış ve silahsızlanma çabalarında önemli bir aşama-
fakat hayata geçirilememiştir.
175
Pakta sonradan Türkiye ve Sovyetler Birliği de katılmıştır.
D. Küçük Antant (1920-1924)
l.Dünya Savaşı'ndan sonra Tuna ve Balkanlar bölgesinin İlk
önemli ittifak sistemi Küçük Antant olmuştur. Küçük Antant'ın
kurulması teşebbüsü Çekoslovakya Dışişleri Bakanı Dr. Be-
neş'den gelmiştir.
Çekoslovakya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun par-
çalanmasından ortaya çıkmış ve Yugoslavya ile Romanya da
bu imparatorluktan büyük toprak parçaları kazanmıştır. Bu
yüzden bu devletler barış antlaşmalarının kurduğu statükoyu
korumaya çalışmışlardır.
Küçük Antant I.Dünya Savaş sonrası mevcut statükoyu koru-
mak için Çekoslovakya, Polonya ve Yugoslavya'nın oluşturdu-
ğu bir iş birliği sistemidir.
Fransa Küçük Antant ülkeleriyle "antlaşmalarda tespit edilen Av-
rupa düzeninin korunmasının" temel amaç olarak belinildiği ittifak
antlaşmaları yapmış ve zamanla Küçük Antant ülkeleri arasında et-
kisini artırmıştır. Küçük Antant ülkelerini kanadının altına alan Fran-
sa savaş sonrası Avrupa'sında belirli bir üstünlük sağlamış ve reviz-
yonizm (I.Dünya Savaş sonrası oluşan statükodan memnun olma-
yan devletlerin politikası) akımına karşı bir frenleme uygulamasını
mümkün kılmıştır.
instagram.com/copysinav
