14.
15.
III.
IV.
1406'da Bayezit'in Şehzadesi Süleyman'a sunulan
eser, tasavvufi ve ahlaki öğütler içerir, dinleyenle-
ri hayran bırakan çeng adlı bir sazın, şairin sorduğu
sorulara verdiği cevaplar şeklinde geliştirilmiştir, Yani
"Çengname" adl verilen bu eser, alegorik bir mesne-
vidİr,
Dini ve tasavvufi öğütler içeren bu eser kaside bi-
çiminde yazılmış olup sabırlı, alçak gönüllü olmayı
ve yoksulları gözetmeyi öğütler. 88 beyitlik bir man-
zume olan "Çarhname" aynı zamanda dünyanın tani
olduğunu ve kıyamet gününe hazırlanmak gerekti-
ğini öğütler. Bu eşer, Fuat Köprülü'ye göre Anadolu
Türkçesinin en eski örneğidir.
Aslı Arapça yazılmış olan "Makalat", Tasavvufu
Türklerin anlayabileceği bir yöntemle anlatmış olup
Ahmet Yeşevi'nin Fakirname'şinin bir açıklaması ni-
teliğindedir. "Şeriat, tarikat, hakikat ve marifet" ola-
rak dört kapının ve her kapının kırk makamının izahı
şeklinde yazılmıştır.
1553'te Şehzade Mustafa'nın öldürülmesi üzerine
yazdığı mersiye ile tanınmıştır. Hamse sahibi bir şa-
irdir. Şah ü Geda ve Yusuf u Zeliha adlı mesnevileri
çok ünlüdür.
16.
17.
III.
'Ne varsa İçindedir , " manasına gelen eser Mevlana'nın
çeşitli meclislerde yaptığı sohbetleri içermektedir.
Dinî, tasavvufi ve öğretici nitelikler taşıyan eseri,
Aşık Paşa halkı eğitmek maksadıyla sade Türkçeyle
yazmıştır.
Fuzuli'nin, Hz. Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilme-
sini anlattığı arada manzum parçaların da yer aldığı
mensur bir eseridir.
Yukarıda numaralanmış cümlelerde söz edilen eser—
ler, aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Fihi Mafih — Garipname — Hadikatü's-Süeda
Mektutjat - Mantlkü't-Tayr - Beng ü Bade
Fihi Mafih — Hüsn ü Aşk — Şikayetname
İbtidaname — Garipname — Leyla İle Mecnun
Harname — Siham-l Kaza — Hadikatü'ş-Süeda
Yukarıda tanıtılan eserlerin yazarları arasında aşağı-
dakilerden hangisi yoktur?
A) Ahmet Dai
B) Ahmet Fakih
C) Hacı Bektaş Veli
D) Taşlıcalı Yahya
E) şeyhi
14. yüzyılın önemli Türk mutasavvıflarından ve şairlerin-
den olan sanatçı, 1351'de Bursa'da doğmuştur. En ünlü
eseri, Islam dünyasında Hz. Muhammed'in doğumunu
kutlamak için okunan Vesiletün Necat adlı mesnevidir.
Halk arasında bu eser genellikle "Mevlid" olarak bilinir,
Bursa Ulu Cami imamı olarak görev yaparken Islam pey-
gamberi Hz. Muhammed'in hayatını ve İslam'ın yayılışını
anlatan bu eseri yazm Ştır. Eşer, sanatçının derin tasav-
vufi bilgisini ve edebî yeteneğini yansıtır ve altı yüz yıldır
İslam dünyasında büyük bir saygıyla anılmaktadır.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmek-
tedir?
A) Sinan paşa
B) Süleyman Çelebi
C) Gülşehri
D) Ahmet Paşa
E) Eşrefoğlu Rumi
l. Bölüm
Allah âdın zikr idelim evvelâ
Vâcİb oldur, cümle İşde her külâ
Allah âdın her kim ol evvel ana
Her işi âsân eder Allah ana
Allah adı olsa her işin önü
Hergiz ebter olmaya anun sonu
II. Bölüm
Ol gice kim doğdu ol hayrül beşer
Ânesi anda neler gördü neler
Berk urup çıktı evimden nâgehân
Göklere dek nûr ile doldu cihân
İndiler gökden melekler saf u saf
Kâbe gibi kıldılar evim tavaf
Bu iki bölümün ait Olduğu şiir ve şairi için aşağıdaki—
lerden hangisi söylenemez?
o
A)
B)
C)
D)
E)
Divan şiiri geleneğiyle yazılmıştır.
Anlatmaya dayalı metin olup bir mesnevidir.
Sanat için sanat anlayışıyla yazılmış bir metin örneği-
l. bölüm münaacat, II. bölüm veladet bölümlerinden
alınmıştır.
Şairi Süleyman Çelebi olup bu eseri 1409'da Bursa'da
yazmıştır adı İse Vesiletü'n-Necat'tır.
103
