II.
20, yüzyılın modern dünya edebiyatında yabancılaşmış
ve yalnızlaşmış karakterlere verilebilecek en iyi ömekler
şunlardır.
Kafka'nın "Değişim" romanının başkişisi Gregor Samsa,
Kafka'nın "Şato" romanının başkişisi Josepin K. ve Albert
Camus'un "Yabancı" romanının başkişisi Mersauelttur,
Türk edebiyatında ise Oğuz Atay'ın "Tututanamayan-
lar" romanındaki Selim Işık ve Turgut Özben; Yusuf
Atılgan'ın "Aylak Adam" romanındaki "Bay C" ve yine
Yusuf Atılgan'ın "Anayurt Oteli" romanındaki "Zebercet"
sayılabilir.
Bu bilgiler Işığında modern romanlarla İlgili aşağıdaki
çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
A) Örnek olarak verilen romanlarda yazarlar dolaşık ve
karmaşık anlatım yöntemleri denerler. Simgelere, ni-
hilizme, mistizme mitolojiye yönelirler.
B) Modernist romancılar diş dünyayı, çevreyi ve toplum-
sal olanı Öne çıkarmışlardır,
C) Yukarıdaki romanlar Çe dönüktür, Bireyin ruhuna, İç
âlemine ve bilinçaltına eğilir.
D) Sözü edilen kahramanlar yabancılaşmanın etkisiyle
yalnızlaşan, sevgisizleşen uyumsuz tiplere dönüşür-
ler.
E) Sözü edilen kahramanları, zaman ve mekânda ken-
dilerine bir tutunacak dal arayan ancak yenilgiye
uğramış silik şahsiyetler olarak değerlendirmek müm-
kündür.
12.
II.
III.
IV.
V.
İki sınıl arkadaşı bir tesadüfle karşılaştıkları zaman
sefaletin kaba kadehinden içmekten usanmış olan
Lucien, yirmi yaşında kolaylıkla yapılan o çılgınca
harekete başvurmak üzereydi, David'in başmürettibe
hiç de ihtiyacı olmadığı hâlde, başmürettipliği ken-
dişine Öğretmeyi teklif ederek cömertçe verdiği kırk
frank aylık Lucien'i ümitsizlikten kurtardı.
Balzac (Sönmüş Hayaller)
(Egemen - Tanrısal - Hâkim bakış açısı)
İçinden, "İşte ben buyum!" dedi; ama rahatlayamadı.
Güler ona bakıyordu! Neden bu gece kirpiklerin bü-
yük, gözlerin küçük? Sigara dumanından mı yoksa?
Yoksa... ?
Masmavi. Ah! İşte ben buyum.
Yusuf Atılgan (Aylak Adam)
(İç monolog tekniği)
Sevgili B.
Nereden başlayacağımı bilemiyorum. Üç günde
sana ikinci mektubum bu; ama hani ilkini yazarkenki
tedirginliğim.
Yusuf Atılgan (Aylak Adam)
(Mektup Kullanma Tekniği)
Beş yaşımda olduğumu söylüyorlar, çok yapraklı
ağaçların bahçesinde koyu ve nemli gölgeler saldığı
büyük bir konak hatırlıyorum.
Orhan Kemal (Baba Evo
(Gözlemci / Müşahit bakış açısı)
Fakat elli sekiz yaşına, saçsız başına kirpiksiz ve
yorgun gözlerine, iri ve ortası çıkık bumuna rağmen
hâlâ güzel adamdı,
Peyami Safa (Yalnızız)
(Tasvir Tekniği, Betimleme)
o
ÖĞREN
Thomas Moore (İrlandalı şair-yazar) "Ütopya" adlı eseriy-
le geleceğin mükemmel ve hayalî bir tasarımını yapmış
ve olması gerekenleri Ütopyalılar üzerinden anlatırken
16. yy. İngilteresınin eksikliklerini eleştirmiştir. Bu eserden
sonra geleceğin iyi ve mükemmel hayal edilmesiyle ya-
zılan romanlara ütopik roman; geleceğin kötü hayal edil-
mesi, otoriter, totaliter bir geleceğin öngörülmesi (George
Orwel 1984 romanında olduğu gibi) disktopik roman ve
düşünce tarzına da diştopya denmiştir.
ÖĞREN
Kısmi geriye dönüşte geçmişin sadece bir bölümü hatırla-
nır. Yani sınırları çizilmiş bir Olayın bütünüyle anlatılması
bütüncül, bir kısmın anlatılması ise kısmidir. Kısmi geriye
dönüşe 'Ilashback" denir ve çok yaygın bir anlatım tek-
niğidir. Taaşşuk u Talat ve Fitnat, Mai ve Siyah, Huzur
gibi romanlar başta olmak üzere geriye dönüş tekniğinden
yararlanılan birçok romanımız vardır.
Yukarıdaki roman alıntılarından hangisi, parantez içe-
risinde verilen anlatım tekniğiyle
C) III
D) IV
ÖĞREN
Bilinç akışı yani şuur akımı, zihnin serbest işleyişinin bire
bir metne dönüştürülmesidir. Figür, birbiriyle ilgisiz görülen
düşüncelerini anlamsal sıçramalar ve atlamalar içinde ak-
tarır, Düzenli bir Olay zinciri yoktur, Yoğun İmge kullanımı,
söz dizimsel ve yazımsal düzensizlikler ve karmaşa söz
konusudur.
264
