Örnek Soruyu Değiştir

II. İZ (l) Gölge Oyunu, deriden kesilen figürlerin Işıklı perdeye yansıtılmasıyla oynatılan doğaçlama bir tiyatro türüdür. (II) Başlangıç, muhavere, fasıl ve bitiş bölümlerinden Oluşan gölge oyunu, "hayal oyunu" olarak da bilinir, (III) İki temel tip ve yardımcı tiplerden oluşan oyunda Çe- lebi, zararlı maddelere bağımlılığı olan kavgacı bir tiptir, (IV) Oyundaki farklı tipler, Osmanlıdaki diğer toplulukları temsil eder. (V) Yanlış anlamalara, şive taklitlerine ve nükteye dayalı mizahi bir yön taşır. Yukarıda gölge oyunu İle İlgili numaralanmış cümle— lerİn hangisinde bilgi yanlışlığı vardır? C) III D) ıv (l) Gerek Karagöz ve orta oyununda gerekse meddah hikâyelerinde kişiler kalıplaşmış, statik özeliklere sahip- tir, (II) Dolayısıyla kişileştirme "tip" boyutundadır, (III) Her bir tip, Osmanlı toplumundaki farklı kültürlen ve sınıfları temsil eden toplumsal tavırlarıyla perdede ve oyun ala- nında ya da hikâyede yerini alan tiplerdir, (IV) Bu tiplerin tıpkı göstermeci tiyatro üslubunda olduğu gibi toplumsal yaşanmışlıkları, izdüşümleri vardır. (V) Örneğin Hacivat- Pişekâr, Anadolu halkını ya da yeni Olanı simgeleyen , cahil aynı zamanda fırsatçı ve kurnaz bir tiptir; Karagöz- Kavuklu ise devletten yana, eğitim görmüş ama çokbilmiş, yukardan bakan bir tiptir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışl vardır? C) III DİKKAT Karagöz, cahil halk tabakasını temsil eder. Saçsız başına "ışkırlak" denen şapka giyer ve anlayışı kıt biridir. Ama merttir ve halkın sağduyusunu temsil eder. Hacivat İse kumaz, içten pazarlıklı aydın tipidir. Arapça ve Farsça kelimeler kullanılır, Karagöz onu yanlış anlayarak gülme- celere yol açar. DİKKAT Karagöz oyunundaki Çelebi, mirasyedi bir tip Olup İş- tanbul Türkçesiyle konuşur; şık, çapkın ve şairdir, Yardak, Karagözcünün perde arkasındaki yardımcısı olup tef çalar ve tasvirleri, ustaya verir. Malzemeleri taşıyan kişiye ise sandıkkâr denir. DİKKAT Nareke, kamıştan yapılmış bir çalgı Olup Karagöz oyununun mukaddime bölümünde çalınır. Dayrezen, Karagöz'de tef çalan, müzik yapan kişidir. Orta oyununda Rum tiplerine balama denir. Gölge oyununda da yabancı tiplere bu işimle seslenilir. ÖĞREN Karagöz oyununda "Tuzsuz Deli Bekid' kabadayı ve kav- gacıdır. Bu oyunda kadın rolüne çıkan erkeklere zenne, oyunun sonunda dans eden kişiler çengi veya afet, Rum sarhoşlarına matiz; çoğunlukla doktor, terzi, meyhaneci ve tüccar olup arada Rumca kelimeler kullanan kişilere Frenk denmiş olup bunlar Karagöz'ün yardımcı tiplerin- dendir. b/ DİKKAT Beberuhi; "Altl Kulaç' ve "Pişbop" lakaplı bir kişidir. Yaşı büyük, aklı küçük, aptal ve cüce bir tiptir. v/ ÖĞREN Karagözün tipleri şöyle sınıflandırılabilir: Eksen kişiler: Karagöz, Hacivat Kadınlar: Zenneler, Kanlı Nigar, Salkım İnci, Karagöz'ün Karışı, Hacivat'ın kızı... İstanbul ağzıyla konuşanlar: Çelebi, Tiryaki Anadolulu kişiler: Laz, Bolulu, Kürt, Kastamonulu, Kayserili... Anadolu dışından kişiler: Arap, Acem, Arnavut... Müslüman olmayan kişiler: Rum, Ermeni, Yahudi... Kusurlu ve ruh hastası kişiler: Kekeme, kambur, Kabadayılar ve sarhoş ar: Matiz, Tuzsuz, Sarhoş.. Eğlendirici kişiler: Köçek, Çengi, Cambaz, Hokka- baz... Olağanüstü yaratıklar: Cadılar cinler, canan Geçici tipler: Satıcılar, çeyizciler... o 353