.ıAhMA
Topluma hizmet
Sosyal devlet
ATATÜRK İLKELERİ-SİYASİ VE HUKUK ALANINDAKİ GELİŞMELER
Cumhuriyetçili
Millî irade
Seçim
Meclis
Çok partili rejim
Seçme ve seçilme hakkı
Milliyetçilik
Milli benlik
Millî bilinç
Millî kültür
• Ortak dil
Ortak tarih
ATATÜRK
İLKELERİYLE
İLGİLİ
KAVRAMLAR
İnkılapçılık
Yenilik
inkılap
Değişim
Dinamik yapı
Devletçilik
Karma ekonomi
Devlet bankaları
Devlet fabrikaları
Sınıf ayrımının reddi
Sosyal adalet
Kanun önünde eşitlik
Laiklik
Din ve vicdan özgürlüğü
Akılcılık ve bilimsellik
SİYASİ ALANDA YAPILAN İNKILAPLAR
1- Saltanatın
Kaldırılması
2- Ankara'nın
Başkent Oluşu
3- Cumhuriyet'in
ilanı
4- Halifeliğin
Kaldırılması
5- 1924Anayasa-
sı'nın Kabulü
Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
Lozan görüşmeleri öncesinde çıkması muhtemel ikililiği önleme düşüncesi, kaldırılmasında etkili olmuştur.
• Saltanatın kaldırılması hakkındaki kanunun TBMM'de kabul edilmesiyle birlikte ulus devletin önündeki en büyük en-
gelde kaldırılmış oldu.
DİKKAT
Saltanatın kaldırıldığı gün mecliste önce saltanat ile hilafetin ayrılması kanunu kabul edilmiş, sonra ise saltanat kaldırıl-
mıştır. Halifelik kaldırılmamış, meclis tarafından Abdülmecit Efendi halife tayin edilmiştir.
Ankara'nın Başkent Oluşu (13 Ekim 1923)
• Lozan Antlaşması sonrasında İstanbul ve çevresi TBMM'ye iade edilince, İstanbul'un yeniden başkent olması tartış-
maşı yaşandı.
• Bu gelişme üzerine İsmet Paşa ve beraberindeki vekillerin teklifi ile millî mücadeleye ev sahipliği yapan Ankara'nın
başkent yapılması kararlaştırıldı.
Cumhuriyet'in İlanı (29 Ekim 1923)
• Saltanatın kaldırılmasıyla birlikte devlet başkanlığı ve rejim sorunu ortaya çıktı.
• Cumhuriyetin ilanında bu sorunu çözmek, ayrıca yaşanan hükümet bunalımınıda ortadan kaldırmak etkili oldu.
• TBMM'de yapılan oturumda 1921 anayasasında yapılan değişiklikler ile cumhuriyet ilan edildi.
• Aynı gün Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturuldu. TBMM tarafından ilk Cumhurbaşkanı olarak Mustafa Kemal, ilk Baş-
bakan olarak İsmet İnönü, TBMM başkanı olarak da Ali Fethi Okyar seçildi.
TARİH - TYT-AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
201
