.ıAhMA
OSMANLI DEVLETİ'NDE İSYANLAR VE DÜZENİ KORUMA ÇALIŞMALARI
çözüM ARAYIŞLARI VE LAYİHALARDA OSMANLI
• Buhrandan kurtulmak için yeni ve kalıcı tedbirlerin alınması gerektiğini düşünen devlet erkânı, nasihatname tarzında
raporlar düzenlemiştir. Bu raporlar layiha ve risale olarak adlandırılmıştır.
• Layihalar XVI. asırdan itibaren yaşanan olumsuz gelişmeleri geleneksel devlet ve toplum düzeninin terkedilmesine
bağlamıştır.
• Layihalarda bu olumsuzlukların büyük ölçüde iç faktörlerden kaynaklandığı öne sürülmüştür.
• Bunun için de layihalarda, dirayetli padişahların yönetim tarzı ömek gösterilmiş ve Klasik Dönem'deki uygulamalara
aykırı iş yapılmaması tavsiye edilmiştir.
• Layiha yazarları, Kanuni'nin saltanat yıllarını Osmanlı toplumunun her bakımdan mükemmel biçimde işlediği, kanun
ve adaletin geçerli olduğu bir dönem olarak tasvir etmiştir.
• Layiha ve risale yazarları, Osmanlı devlet ve toplumunu gözlemlerken Avrupa'da meydana gelen olaylar yerine, yal-
nızca devlet içerisinde meydana gelen değişmeler üzerine yoğunlaşmıştır.
• Kanuni sonrası dönem ise rüşvet, adaletsizlik ve düzensizliğin yaygın olduğu bir dönem olarak anlatılmaktadır.
Sıkıntıların
önüne geçilebilmesi için idarecilerin,
olayların İç yüzünü öğrenmesi gerektiğine
inanmış ve yöneticileri uyarmak için risaleler
yazmıştır.
Koçi Bey, devlet yönetimindeki
bozulmanın sebebini rüşvet olarak
görmüştür.
Reayanın vergi sorumluluğunu aksatmadan
yerine getirebilmesi için vergiler makul bir
seviyeye indirilerek adaletin gözetilmesi
gerekmektedir.
TARİH - TYT AYT
Koçi Bey
Risalesi
Koçi Bey XVII. yüzyılın önemli devlet
adamlarından biri olup IV. Murat ve I.
İbrahim zamanında yaşamıştır..
Devlet düzenindeki bozulmaları Kanuni
Dönemi'ne kadar götüren
Koçi Bey, somut çözüm önerileri de
getirmiştir.
Koçi Bey, devletin içinde bulunduğu mali
sorunların ve askeri başarısızlıkların sebebini
tımar ve zeamet dağıtımındaki adaletsizliklere
ve yeniçeri sayısının artışına bağlamıştır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
133
