.ıAhMA
İSLAMİYET'İN TÜRK DEVLET VE TOPLUM YAPISINA ETKİSİ
TÜRK İSLAM DÜNYASINDA İLK ESERLER
Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi)
Yusuf Has Hacip (Temsili)
• Türk İslam edebiyatının günümüze gelen ilk örneğidir.
• Yusuf Has Hacip tarafından Türkçe kaleme alınana eseri Doğu Karahanll hükümdarı Tamgaç Buğra Han'a sunulmuş-
• Eserde hükümdarın ve halkın karşılıklı görevleri hakkında bilgi verilir.
• ideal devletin nasıl olması gerekliliği üzerinde durulur. Bu bakımdan siyasetname olarak kabul edilir.
• Eserde dört karakter kişiselleştirilmiştir. Bu dört karakterden Kün Toğdl hükümdarı, Ay- toldl devletin yasama ve yü-
rütme gücünü, Öğdilmiş akıl ve bilgeliği, Oğdurmış ise kanaati ve aydınlığı ifade eder.
Divânü Lûgati't-Türk
• Kaşgarlı Mahmut tarafından kaleme alınan bu eser 1077 yılında Abbasi Halifesi
Muktedir Billah'a sunulmuştur.
• Divan-l Lügat-ld Türk, Araplara Türk dilini öğretmek, Türk milletinin ve Türk-
çenin yüceliğini göstermek için yazıldı.
• Bir sözlük gibi hazırlanan eserde Türklerin tarihi ve coğrafyası, örf ve adetleri,
mutfağı, spor faaliyetleri, günlük yaşamı, kadına verdiği önem, edebiyatı ve mü-
zik anlayışı gibi konularda ansiklopedik olarak hazırlanmış eserdir.
• Eserin içeriğinde Türk dünyası haritası da bulunmaktadır.
Atabet'ül Hakayık
• XII. yy'da Edip Ahmet Yûkneki tarafından Türkçe yazılmış manzum bir eserdir.
• Eser içerik yönünden Kutadgu Bilig'in devamı olarak nitelendirilmiştir.
Türk Dünyası Haritası
• İslamiyet'in hayata bakış açısının Türkler arasında yayılmasını sağlamak için yazılan eser nasihatname niteliğindedir.
Divân-l Hikmet
• Türk tasavvuf tarihinin ilk edebi eseridir.
• Ahmed Yesevi'nin Türkçe yazdığı hikmet adı verilen şiirlerin bir araya getirilmesiyle oluşmuş bir eserdir.
• Divan-l Hikmet'te Hz. Peygamberin yaşamı, dini hikayeler, dervişlerin özellikleri, cennet ve cehennem, güzel ahlak
konularını içeren bir tasavvuf kitabıdır.
TARİH - TYT-AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
65
