.ıAhMA
AVRASYA'DA İLK TÜRK İZLERİ-COĞRAFYA İLE OLUŞAN YAŞAM TARZI
ORTA ASYA KÜLTÜR MERKEZLERİ
2)
4NE EV üLTi.jAi.j$Ekb'G61,j
öttün." ITAGA"ÜLTÜR
NDRONOVXkÜL Ü
KARASU
Dağları
HİNDİSTAN
Okyan
Umman Denizi
Anav Kültürü (MÖ 4000-Mö 1000)
• Anav, günümüzde Aşkabat'ın güneydoğusunda bir yerleşim bölgesidir.
• Bu yerleşim sahasında yapılan kazılarda ortaya çıkan seramik örneklerinin bozkır kökenli bir halka, özellikle de Türk-
lere ait olduğu düşünülmektedir.
• Türk kültürünün önemli bir unsuru olan at, ilk defa bu kültürde görülmüştür. Orta Asya'nın en eski kültürüdür.
Afanesyevo Kültürü (MÖ 2500-Mö 1700)
• Türklere ait en eski kültür bölgesi olarak kabul edilmektedir.
• Altay-Sayan Dağları'nın güneybatı bölgesinde (Minusinsk Bölgesi) buluntu yerine bağlantılı olarak Afanesyevo adıyla
bilinir.
Çakmak taşından ok uçları, bıçaklar, kemik iğneler, bakır eşyalar, basit çömlekler bu kültürün belli başlı eserleridir.
Ancıronova Kültürü (MÖ 1700-MÖ 1200)
• Adını Yenişey yakınlarındaki Andronova yerleşiminden alan bu kültür, bir önceki Afanesyevo kültürünün daha geniş
bir alana yayılmış ve gelişmiş şeklidir.
• Afanesyevo ve Andronova kültürü, Ön Türkler yani Türklerin ataları tarafından meydana getirilmiştir.
Karasuk Kültürü (MÖ 1200-Mö 700)
• Andronova kültürü ile benzerlik gösteren Karasuk kültürü, adını Yenişey Irmağı'nın bir kolu olan Karasuk Nehri'nden
almıştır.
• Bu kültürün en önemli özelliği, dünyanın pek çok bölgesine göre demiri daha erken işlemeye başlamasıdır. İskit kültü-
rünü oluşturan atlı-göçebe kültürünün Orta Asya'ya yayılmasını sağlamışlardır.
Tagar Kültürü (MÖ 700-Mö 300)
• Karasuk kültürünün takipçisi olan Tagar kültürü, kendinden önceki Türk kültürlerinin bir sentezi ve gelişmiş şeklidir.
• Bölgenin adından dolayı burada yaşayan insanlara Altaylılar denilmeye başlanmıştır. Tunçtan bıçak, ok uçları, küçük
hawan heykelleri, çeşitli hawan tasvirleri ve otağ şeklinde ağaç evler bu kültürün belli başlı eserleridir.
TARİH - TYT-AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
37
