ı. TRAJEDİ (TRAGEDYA)
NOT
Orta oyununun tanınmış sanatçıları arasında Kavuklu Hamdi,
İsmail Dümbüllü, Abdürrezzak, Abdi Efendi, Küçük İsmail, Kel
Haşan, Zenne Tevfk Bey, Naşit Bey sayılabilir.
—j
3. MEDDAH
Tek kişinin hazırlayıp sunduğu halk
tiyatrosudur. Bu tiyatro türünde per-
de, şahne, dekor, kostüm yoktur. Ak-
sesuar olarak değnek, mendd ve İş-
kemle vardır
fi
Kökeni Eski Yunan edebiyatına dayanan, seyircide heyecan,
korku ve acıma hissi uyandırarak ruhu kötülüklerden arındır-
ma amacı güden tiyatro türüdür.
Konusunu efsanelerden, mitolojiden veya tarihsel Olaylardan
alır.
Kişiler; tanrı, tanrıça gibi olağanüstü varlıklar veya soylu ve
üst tabakadan inşanlardır.
Ahlak ve erdeme önem verilir, acıklı bir şekilde sonlanır,
Seçkin bir üslubun kullanılmasına özen gösterilen trajediler-
de öldürme, yaralama gibi kaba ve çirkin olaylar sahnede gös-
Klasisizm akımının İçinde şekillenmiştir, bu akımın Özellikleri-
ni taşır.
Üç birlik kuralına uyulan ve ara verilmeden oynanan trajedi-
ler, beş perdeden oluşur.
NOT
Yüksekçe bir yere konmuş iskemlesine oturan meddah; çe-
şitIİ taklitler yaparak, hikâyeler anlatarak halkı eğlendirir.
_lj Meddah: -giriş (başlangıç), açıklama senaryo (aşıl konu) ve
bitiş' bölümlerinden Oluşur.
-j 'Giriş' bölümünde "Hak dostum Hak!" diyerek hikâyesine
başlayan meddah. halk hikâyelerindeki döşemeye benzeyen
-açıklama- bölümünde hikâye kahramanları hakkında bilgi
verir. "Senaryo- bölürnünde asıl olay anlatılır. Meddah, bu bö-
lümde hünerlerini gösterir. 'Bitiş' bölümünde İse kıssadan
hisse çıkarılır ve meddah. seyircilerden "Sürçülisan etmişsek
affola'" diyerek özür diler.
4. Köy SEYİRLİK OYUNLARI
—j Köylü tiyatrosu da denilen
köy seyirlik oyunları, gele-
neksel tiyatronun en eski ko-
Uzun kış gecelerinde ve be-
lirli günlerde köy konakların-
da oynanan bu oyunlar, doğaçlama olarak sergilenir. Oyun
cular, köy ahalisinden seçilir.
.l.j Oyunun oynandığı yere orta, etrafındaki halkaya şenlik adı
verilir. Kömür, un vb. maddeler makyaj malzemesi olarak kul
Jan Ilır.
B. MODERN TİYATRO
Modern tiyatro, -trajedi (tragedya),
komed «ornedya) ve dram- oh•nak üzere
üçe ayrılır:
Üç Birlik Kuralı: Zaman, mekân ve olay birliğidir, Bir trajedi-
de olaylar en çok bir gün içinde, tek bir yerde ve tek bir olay
çevresinde gelişin
—J Oyunlarda dramatik bölümler diyaloglarla canlandırılırken lirik
bölümler korolar tarafından anlatılır.
—j Nesirle oluşturulanlar olsa da genellikle nazımla yazılır.
Önemli Trajedi Yazarları
YI.man Edebiyatı: Aiskhylos (Aykbs), Sophokles (Sofokles) ,
Euripides (Öripides),
Fransız Edebiyatı: Corneille (Korneyl), Racine (Raşin),
2. KOMEDİ (KOMEDYA)
Kişilerin ve toplumun aksayan yönlerini güldürücü ögelerle iç
İçe yansıtan tiyatro türüdür.
Konuların günlük yaşamdan seçildiği bu türde halktan kişile-
re yer verilir.
Üslupta soyluluk aranmaz, halkın kullandığı hor türlü söze yer
verilir. Öldürme, yaralama gibi kaba ve çirkin olaylar sahnede
gösterilir.
Diyalog ve koro bölümlerinden oluşan ve ara vermeden oy-
nanan komediler, beş perdeden Oluşur.
Genellikle nazımla yazılır ancak nesirle yazılanlar da vardır,
