ı. SİNİR SİSTEMİ
Tüm canlılar çevresindeki uyaranlara karşı tepki gösterirler. Bu tepki özelleşmiş
hücreler, dokular ya da organlar yoluyla gerçekleşebilir.
Bu özelleşmiş yapılar canlıların vücut bütünlüğünü korur, iç ve dış ortamda
meydana gelen değişikliklere karşı canlının iç dengesinin (homeostasi) korun-
maşını sağlar.
Homeostosinin devamı sinir sistemi ve endokrin sistemin denetiminde sağlanır.
Bu nedenle bu iki sisteme denetleyici ve düzenleyici sistemler denir.
Bir uyarana karşı endokrin sistem yavaş tepki verir. Hormonların kan-
dan toplanması zaman aldığında bu tepki uzun sürer. Sinir sistemi canlının çev-
resindeki değişiklikleri algılamasını ve hızlı tepki vermesini sağlar. Fakat bu tepki
kısa sürer.
İnsanlardaki sinir sistemi reseptör (alıcı) hücreler ile efektör organlar arasındaki
iletişimi sağlar.
Canlılar çevresindeki uyarıları duyu organlarında bulunan özelleşmiş hücreler
ile algılarlar. Bunlara reseptör hücreler denir. Canlılarda üç çeşit reseptör bu-
lunur.
• Burun ve dil Kemoreseptör
• Deri ve kulak Mekanoreseptör
• Göz Fotoreseptör
Reseptör hücrelerde oluşan uyartılar sinir hücreleri tarafından merkezi sinir
sistemine (beyin - omurilik) taşınarak analiz edilir ve yorumlanır. Daha sonra
oluşan bu cevaplar yine sinir hücreleri tarafından kas ve salgı bezi gibi efektör
adı verilen organlara iletilir. Böylece alınan uyarıya uygun bir tepkinin (kasılma,
gevşeme ya da salgı üretme gibi) oluşması sağlanır. Özetle bir sinir sistemi
tarafından bilginin işlenmesi; duyunun algılanması, yorumlanarak bütünleştiril-
mesi ve motor çıktının yani tepkinin verilmesi şeklinde üç aşamada gerçekleşir.
Mekanik bir uyan,
l. efektör,
II. reseptör,
III. nöron
yapılarından hangi sıra ile geçerek tepkiye
dönüşür?
A) 1-11 -III
C) III -l - II
Reseptör
Efektör
Çevresel Sinir Sistemi
Sinir sistemine bilginin işlenmesi
Bütünleştirme
Merkezi Sinir
Sistemi (MSS)
