• Hücre bölünmesi ve protein sentezini denetler. Kalıtım birimi olup, kalıtsal
özelliklerin nesilden nesile aktarımını sağlar.
• Karşılıklı zincirlerdeki adenin bazı, timin bazı ile guanin bazı, sitozin bazı ile
eşlenir. Bu nedenle A T, G Cdir.
• Adenin ve timin bazları arasında iki hidrojen bağı bulunurken, guanin ve
sitozin bazları arasında üç hidrojen bağı bulunur. Toplam hidrojen bağı
sayısı (2.A) + (3.G) formülü ile hesaplanır.
• DNA molekülünün ipliklerinden birinin en sonunda yer alan deoksiriboz şe-
kerinin beşinci karbonuna fosfat bağlıdır, bu kısım 5'ucu olarak adlandırı-
İr. Aynı ipliğin diğer ucundaki deoksiribozun üçüncü karbonunda hidroksil
grubu (—OH) bulunur, bu kısım ise 3' olarak adlandırılır. Bu iplik, 51 31
(beş üssü, üç üssü) şeklinde okunur. Bu ipliğin karşısındaki diğer ipliğin
hidroksil ve fosfat grubu taşıyan uçları, birinci iplikle zıt yöndedir. Yani iki
iplik birbirine antiparaleldir. Bu nedenle ikinci iplik, 31 -+ 5' (üç üssü, beş
üssü) şeklinde okunur.
5' uç
Hidrojen bağı
3' uç
o
11.
12.
13.
14.
7
/.BöCüm / NÜKLEİK ASİTLER
Örnek Sorular
Bitki hücresinden elde edilen bir deoksiri-
bonükleotidin yapısında,
I. timin organik bazı,
II. deoksiriboz şekeri,
III. fosfat grubu
moleküllerinden hangileri kesin olarak bu-
lunur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) I ve II
D) II ve III
E) ı, II ve III
DNA molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadeler-
den hangisi doğru ğeğ_
ildir?
a-
A)
B)
C)
D)
E)
Zincirleri arasında zayıf hidrojen bağlan bu-
lunur.
Protein sentezi sırasında çekirdekten si-
toplazmaya geçer.
Dört çeşit nükleotit içerir.
Hücre bölünmesinin öncesinde kendini eş-
leyebilir.
Sarmal yapıdaki çift zincirden oluşur.
2000 nükleotit bir DNA molekülündeki ade-
nin sayısı 400 olduğuna göre, iki zincir ara-
sındaki toplam hidrojen bağı sayısı kaçtır?
A) 2200
D) 2800
B) 2400
C) 2600
E) 3000
3' uç
DNA'nın yapısı
DNA'nın Eşlenmesi (Replikasyon)
5' uç
Bir DNA molekülündeki,
I. timin bazı,
II. deoksiriboz şekeri,
hidrojen bağı
sayılarının doğru sıralanışı aşa-
ğldakilerden hangisinde doğru olarak veril-
miştir?
•
Bir hücre bölündüğü zaman, DNA'sındaki kalıtsal bilgileri hiçbir değişikliğe uğ-
ratmadan yavru hücrelere aktarır. Bu olay DNA'nın kendini eşlemesi ile gerçek-
leşir.
DNA eşlenmesi, hücre bölünmesi öncesinde DNA molekülünün bir kopyasının
oluşturulması işlemidir. Aşağıda bu olayın basamakları verilmiştir:
DNA molekülünün iki zincirini bir arada tutan bağlar DNA helikaz enzimi ile
koparılır. Eşlenmenin olacağı bölgelerde DNA molekülü bir fermuar biçiminde
açılır. Bu açılma sonucunda her iki zincirde bulunan pürin ve pirimidin bazları-
nın uçları açıkta kalır.
Açılan her iki zincirin üzerine DNA polimeraz enzimi gelir. Bu enzim hücrede
daha önceden sentezlenmiş olan serbest nükleotitleri açık olan uçlara uygun
A) I -II - III
C) II -ı- III
E
8
E
9
B) l- III -II
D) II - III -l
D
10
235
