9./hite / BOŞALTIM SİSTEMİ
E) III - -l
Glomerulus kılcalları, diğer vücut kılcallarından işlevi gereği farklı özelliklere sa-
hiptir. Aşağıdaki tabloda bu özellikler karşılaştırılmıştır.
13.
14.
15.
Örnek Sorular
Karaciğerde ornitin döngüsü ile sentezle-
nen üre molekülü idrarla atılıncaya kadar
aşağıda verilen yapılardan hangisinden
A)
B)
C)
D)
E)
9
Proksimal tüp
Akciğer toplardamarı
Böbrek toplardamarı
Glomerulus kılcalları
Havuzcuk
Glomerulus Kılcalları
• Getirici ve götürücü atardamarlar ara-
sında yer alır.
Kan basıncı vücut kılcallarına göre
•
daha yüksek ve sabittir.
Tek katlı yassı epitel dokudan (endo-
•
tel) oluşur.
Yüksek kan basıncının etkisiyle sa-
•
dece madde çıkışı (süzülme) olur.
Madde geçişi tek yönlü gerçekleşir.
Vücut Kılcalları
• Bir atardamar ile bir toplardamar ara-
sında yer alır.
Kan basıncı glomerulus kılcallarına
•
göre daha düşük olup, atardamar
ucundan toplardamar ucuna doğru
gittikçe azalır.
Tek katlı yassı epitel dokudan oluşur.
•
Atardamar ucundan madde çıkışı
•
(süzülme), toplardamar ucundan ise
madde girişi (geri emilim) olur. Madde
geçişi çift yönlüdür.
Böbreğe ait olan glomerulus kılcalları,
I. epitel dokudan oluşma,
II. iki atardamar arasında bulunma,
III. kan basıncının yüksek ve sabit olması,
IV. madde geçişinin tek yönlü olması
özelliklerinden hangileri ile vücut kılcalla-
rından ayrılır?
B) II ve IV
D) II, III ve ıv
E) ı, II, III ve ıv
Süzülme ile glomerulus kılcallarından bow-
man kapsülüne geçen üre molekülleri nef-
rona ait,
I. proksimal tüp,
II. henle kulpu,
III. distal tüp
yapılarından hangi sıra ile geçer?
A) l- II -III
C) II -ı- III
B)l- III - II
Glomerulus kılcallarının yapısal özellikleri, bu damarlara hem yüksek
kan basıncına dayanma özelliği kazandırır hem de protein ve kan hücrelerinin
kılcallardan dışarıya çıkmasını engeller.
Karaciğerde sentezlenen üre molekülü en kısa yoldan idrarla atılana
kadar aşağıdaki yapılardan verilen sıra ile geçer :
Karaciğer Karaciğer toplardamarı —3 Alt ana toplardamar —3 Sağ kulakçık —ş
Sağ karıncık Akciğer atardamarı Akciğer Akciğer toplardamarı Sol
kulakçık Sol karıncık —3 Aort Böbrek atardamarı —s Getirici atardamar —ş
Glomerulus kılcalları Bowman kapsülü Proksimal tüp Henle kulpu
Distal tüp —3 İdrar toplama kanalı —ş Havuzcuk Üreter —3 İdrar kesesi Üretra
C. NEFRONLARDA İDRAR OLUŞUMU
Nefronlarda idrar oluşumu süzülme, geri emilim ve salgılama olayları ile gerçekleşir.
Süzülme : Kan basıncının etkisiyle kanda bulunan ve zardan geçebilen
moleküller Bowman kapsülüne geçer.
Boşaltım
tüpü
Geri emilme : Süzüntüdeki bazı moleküller nefrondan kana geri döner,
Salgılama : Bazı zehirli moleküller ve iyonlar kandan nefrona geçer.
Boşaltım. Değişime uğramış süzüntü (idrar), sistemi ve vücudu terk eder.
İdrar oluşumunun temel basamaklan
10
B
II
c
12
