HİKÂYE
YETER
TÜRK DiüVE
EDEBİYATI
NET
16
Tanzimat Edebiyatı'nda Hikâye
Batılı anlamda hikâye, Türk Edebiyatına Tanzimat Edebiyatı
İle girmiştir,
Hikâye türü, çeviriler ve adaptasyonlarla tanınmıştır.
Bu dönemde roman ve hikâyenin sınırlarını ayırt etmek
zordur,
İlk yerli ürünler, Ahmet Mithat'ın Kıssadan Hisse ve Letaif-i
adlı eserleridir,
Ahmet Mithat'ın eserleri teknik yönden kusurludur,
Batılı tarzda ilk hikâye olarak Samipaşazade Sezai'nin Küçük
Şeyler eseri kabul görmektedir,
•/ Halka seslenen yazarların (Ahmet Mithat, Emin Nihat,
Şemseddin Sami, Nabizade Nazım) dili döneme göre
sadedir.
Aydın kişilere seslenen yazarların (N, Kemal, Samipaşazade
Sezai ve R. M. Ekrem) dili ağırdır.
K
KILAVUZ SORU
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi
hikâyecilerinden biri ggğj!gg?
A) Namık Kemal
B) Samipaşazade Sezai
C) Ahmet Mithat Efendi
D) Recaizade Mahmut Ekrem
E) Ahmet Vefik paşa
Hamarat Nikoli umur-' memuresini o kadar seri, o kadar
uygun görüyor ki altı misafire bir hizmetçi az değil, çok
bile geliyor, Kimsenin bir emir vermesine hacet bile
yoktur. O her şeyin sırasını bilerek güya efendilerinin
misafirlerinin gönüllerindeki arzuyu keşfediyormuş gibi
herkes istediğinin yapıldığını görür ve Nikoli'ye
teşekkürden başka söylenecek söz bırakamaz.
Ahmet Mithat Efendi'ye ait Öyküden alınan bu
parçadan hareketle Tanzimat Dönemi hikâyeciliği İçin
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Yer yer yabancı sözcük ve tamlamalara yer verilmiştir.
B) Dönemin yaşantısı ve özellikleri başarıyla
yansıtılmıştır.
C) Yazar, tarafsız olmaktan ziyade okuru yönlendirici bir
ifade sergilemiştir.
D) Romantizm akımının etkisiyle yazarın Okuyucuyu
yönlendirmesi ve İyi - kötü çatışması vardır,
E) Batl edebiyatl ürünlerinin çevrilmesinin etkisi
anlatımda görülür.
BENZER MANTIKTA
2021 AYT'de suuldu.
GjKılııwz-E Model-E
I BİLSEN YETER
Tanzimat Edebiyatı'nda Hikâye
•/ İlk öykülerde meddah tarzının etkisi ve tekniği görülür.
•/ Olaylar, çoğunlukla günlük yaşamdan veya tarihten alınmıştır,
Olaylann çoğunda rastlantı yer alır.
•/ Kişiler tek yönlü; mekân, çoğunlukla İstanbul semtleridir.
•/ Tasvirler, eseri süsleme amacıyla kullanılmıştır.
Tanzimat'ın ilk döneminde romantizm, ikinci döneminde
realizm etkisi görülür.
Ahlaki konular, Batılılaşma, sosyal sorunlar: tutsaklık, zorla
yapılan evlilikler, cariyelik gibi konular işlenmiştir.
İyiler tamamen iyi, kötüler de tamamen kötüdür.
•/ Toplum için sanat görüşü esas alınmıştır.
•/ Birinci Dönem'de tesadüflere yer verilmiş, yazar kendini
gizlememiş, araya girilmiş, bilgiler verilmiştir,
•/ İkinci dönemde realizmin etkisiyle neden - sonuç ilişkisi ve
gozlem vardır.
K
KILAVUZ SORU
Tanzimat Dönemi sanatçıları Batılılaşmayla beraber Batı
edebiyatı akımları etkisi altında kalmışlardır, I, Dönem
Tanzimat sanatçılarının eserlerinde genellikle etkileri
yansırken II. Dönem Tanzimat sanatçılarında etkisi
ağır basmaktadır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere şırasıyla
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
2
38
A) romantizm - realizm
C) klasisızm - realizm
B) klasisizm - romantizm
D) romantizm - natüralizm
E) klasisizm - natüralizm
M AROMATMODELi
-Hesna, Hesna! Beni affet!
Gözlerini semaya dikerek bir ah çekti. Ben ağlıyordum.
Biçarenin feri sönmüş gözlerinde iki damla yaş parladı.
Yanaklarında pembe bir leke peyda oldu. A'zası uyandı.
Bu vaziyetteyken gözlerini kapadı. Ben uykuya daldı
şandım. Biraz durdum. Dikkat ettim ki göğsü Oynamıyor.
Zihnime feci bir şüphe girdi. Nabzını yokladım ki
hareketsiz duruyor, Bir el aynasını burnuna tuttum.
Aman ya Rab hiçbir ses yok. Tekrar muayene ettim.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Aydın kesime seslenen yazarın süslü dili görülür.
B) Realizm akımının unsurları görülür.
C) Dil, dönemin anlayışına göre sadededir.
D) Anlatım birinci ağızdan yapılmaktadır.
E) Kahramanın duygu durumu yansıtılmıştır.
BENZER MANTIKTA
2021 AYT'de soruldu,
Kılavuz-A MI)del-A
