1-7ÂWÂNCiLfK
HAYVANCILIK
Ekonomik olarak değerlendirilen evcil hayvan üretme ve yeüşürme etkinlik-
lerine hayvancılık denir.
Hayvancılık faaliyetlerinde çeşitli gıda ürünleri ve sanayide ham madde
olarak kullanılan çeşitli ürünler elde edilir.
Türkiye'de doğal ortam her türlü hayvancılık faaliyetleri İçin uygun koşullar
Oluşturur.
Türkiye'deki hayvan sayısı, tarımda gelişmiş birçok ülkeden fazla olmasına
karşın, hawan başına alınan verim yüksek denebilecek düzeyde değildir.
Bu durumun başlıca nedenleri;
— Çayır ve mera hayvancılığının hala en yaygın hayvancılık faaliyet drnaşl,
hayvancılıkta modern yöntemlerin yeteri kadar kullanılmaması,
— Otlakların erken veya aşın otlatılmasıyla, verimlerinin azalması,
— çayır ve meraların tanm alanlarına dönüştürülmesi,
— hayvanlar İçerişinde verirni yüksek İyi cins hayvan Oranının olması
— hayvan soylarının yeterince ıslah edilmemesidir.
Türkiye'nin milli geliri içinde hayvancılığın payı son yıllarda oldukça
azalmıştır. Bunun yanında bazı hayvan tüflerinin sayılarında da azalma
olmuştur.
Türkiydde hayvancılık sektörünü geliştirmek İçin Tarım Bakanlığı. Türkiye
Hayvancılığını Geliştirme Projesi'ni başlatmıştır.
I, Hayvancılığı Etkllcycn Faktörler
Türkiye'de hayvancılığın gelişmesi aşağıdaki koşulların
bağlıdır:
— Yem üretiminin artınlrnaşl,
— hayvan soylarının İyileştirilmesi (ıslahı),
uygulanmasına
— çayır va mera hayvancılığı yerine, beşi ve ahır hayvancılığının yaW1-
laştırılması,
— otlakların ıslah edilmesi ve korunması, aşın ve erken Otlatmanın engel-
lenmeşi,
— Süt dana ve süt kuzu İle doğurgan hayvanların erken kesiminin Önlen-
— hayvan hastalıklarıyla mücadele edilmesi,
— üreticilere yönelik hayvancılık eğitiminin yaygınlaştırılması,
— hayvan üreticilerine teşvik kredilerinin sağlanması,
— üreticilerin pazarlama Olanaklarının geliştirilmesi.
Hayvan soylarının iyileştirilmesi, verim yükseltici yöntemlerin uygulan-
maşıyla yapılır. Bu yöntemlerin başında melezleştirme gelir. Bu yolla
yetiştirilen hayvanların et, süt, yumurta, yapağı ve deri verimleri daha yük-
sek olmaktadır.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatım” I Soru Bankası
ORNEK SORU:
Türkiyedeki hayvan saym geüşmİş üMe-
'erin çoğundan fazladır. Ancak hayvan
başına alınan verim gelişmiş ülkelere göre
Oldukça düşüktür.
Aşağıdakilerden hangisi, hayvan başma
alman verimin artırılması İçin uygula-
nabilecek yöntemlerden biri değildir?
A) Hayvan sayısının amnhnaşl
B) Hawan soylarınm ıslah edilmesi
C) Beşi hayvancıüğım yaygınlaşfinlmaşl
D) tesahMrp,ğ
E) Besin değeri yüksek kaliteli yem kulk-
Hayvan sayısının artınıması toplam
Umde artışa neden olabilir ancak hayvan
başma alman verimde artışa neden ohnaz.
YANIT: A
ÖRNEK SORU:
Doğal koşullan düşünüldüğünde, yuka-
ndaki haritada numaralanmış yörelerin
hangisinde ekonomik faaliyetleri İçinde
hayvancılığın payının diğerlerine göre
daha fazla Olduğu söylenebilir?
A)' B)" C)lll
ÇÖZÜM:
Kars - Ardahan yöresinde yerşekli ve küm
koşullan mm"n çok hayvancıhğa cüha
YANIT: D
Çayır ve mera arazisi, tanrnşal faaliyetlerin yapıldığı alanların dışında, hay-
vanlarm otlatılması İçin ayrılmış alanlardır.
Bu alanlar, kur* ve kurak bölgelerde şu yetersizliği nedeniyle doğal
bozkırlardan düşür.
Ayrıca Ormanlarm tahrip edilrneşi sonucunda da ağaçlı bozkırlar da
(Mitropojen) vardır. Küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğu bu otlaklar,
genel "rak İlkbaharda yeşerip, kurak yaz mevsiminde şuaran otlardan
Bur.un yanında yazları yağışlı olan alanlarda yeşil ve daha verimli otların
thJlunduğu çayırlar da vardır. Anadolu'nun yüksek platolarında ve yay-
lalamda yaygın Olan bu çayırlarda büyükbaş hayvancılık gelişmiştir.
Çayır ve rneralann, hayvancılığın gelişmesinde büyük Önemi vardır. Bu
nedenle bu alagün korunması gerekir.
Bunun İçin alınması gereken Önlemler şunlarth•.
— Aşın ve Otlar yeteri kadar büyümeden erken otlatrna yapılmamalıdır.
— Çayır ve meralar tarım alanlarına dönüştürülmemelidir.
— Erozyona karşı korunma önlemleri alınmalıdır. Çayır ve meralarm yeteri
kadar korunrnanwsı erozyonu artırarak, toprak kaybına neden olur.
a. Besicilik vo Ahır Hayvancılığı
ve ahır hayvancılığı. daha modern yöntemlerle yapılan hayvancılık
faaliyetleridir. Ahır adl verilen terfiiz ve modern kapalı ortamda, hayvanlar
taniz ve İnce yemlerle (fabrikalarda üretilen yem) beslenir.
Genellikle büyükbaş hayvancılığa yönelik Olan besicilikte et ve süt verimi
yüksektir. Bu nedenle dtha İyi gelir getirir.
Özellikle büyük nüfus kitleleri barındıran kentlerin çevresinde son yıllarda
mdern çiftliklerin sayışı artmıştır. Bu çiftMer;
Mandıra, kent nüfusunun günlük taze süt ihtiyacını karşılar.
Et kombinaları, et htiyacmı karşılar.
Kümes hayvanları çiftlikleri, beyaz et ve yumurta ihtiyacım karşılar.
b. Çayır ve Mera Hayvancılığı
Çayr ve mera hayvancılığında, hayvanlar otlaklarda otlatılmakla birlikte,
veya *arda kaba yemlerle (şaman. yonca, mısır şapı vb.) beslenir.
Geleneksel yöntemlerle yapılan hayvancthk faaliyetidir.
Al hayvancılık faahyetinde et ve süt verimi düşüktür. Özellikle kış mevsi-
minde hayanlar sağhksız barınaklarda kaldıklarından, hayvan hastalıkları
daha yaygndır.
Hayvanlarm besh htiyacımn büyük oranda karşılandığı çayır ve meralarda
verim yağışlara bağlıdır. Yağışlı yıllarda ot veriminin artmasıyla et ve süt ve-
Timi artarken, kurak geçgy yıllarda verim azalır.
ÖRNEK SORU:
Bir yörede üretilen süt ve süt ürünleri
miktarıyla yağışlar arasında paralellik
varsa aşağıdakilerden hangisi söylene-
A) İyi cins hayvan yetiştirildiği
B) Ahır hayvancılığının yapıldığı
C) Mera hawanclhğınm yaygın Olduğu
D) Hayvan sayılarının yıldan yıla değiştiği
E) Küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğu
çözüM:
Mera hayvancılığında verim hava olayları-
na bağlıdır. Yağışın bol Olduğu yıllarda
otlakların gürleşmesine bağlı Olarak, süt ve
süt ürünleri ürelimi anarken; yağışm az
olduğu yıllarda üretim azalır.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada verilen numaralan-
mış yörelerin hangisinde yaylacılık Ola-
naklanmn daha az olduğu söylenebilir?
0111 D)IV
ÇÖZÜM:
Ortalama yükselti ve engebenin daha az
olduğu, geniş ve verimli tanm alanlarının
bulunduğu II. yörede yaylacılık olanakları
daha azdır.
YANIT: B
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı İ Soru Bankası
