HARİTA BİLGİSİ (HARİTALARDA YERŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ)
HARİTA BİLGİSİ (HARİTALARDA YERŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ)
5. İZOHİPS (EŞYÜKSELTİ EĞRİLERİ) YÖNTEMİ
Deniz seviyesinden (sıfır metre) İtibaren aynı yükseklikteki noktaların bir-
leştirmesiyle elde edilen eğrilere izohips (eşyükselti) eğrileri denir.
Eşyükselti eğrileri, yeryüzü şekillerinin belirli yüksekliklerinden geçen yatay
düzlemleri ya da basamakları olarak düşünülebilir. Örneğin, 1845 ve 1458 m
yüksekliğe sahip İki tepesi Olan bir dağın 200 m aralıklarla izohipsleri
çizilirse,
-z İŞİİİİİ
Şekil•4: İki tepeden Oluşan bir jerşeMinln İzohips yöntemiyle haritalandmllşl
Bu durumda, dağın her 200 m aralığına bir düzlem yerleştirildiği kabul
edilir. Düzlemin dış sınırlarını, yeryüzünün şekli belirler. Bunlar kağıda akta-
rıldğında iç içe geçmiş çizgiler şeklinde izohipsler çizilmiş olur (Harita-1).
İki tepeden oluşan bir dağm izohips "Önlemi İle çizilmiş hamasi
Coğrava 1-2 Konu Anlatımlı / Som Bankası
ÖRNEK SORU:
Eşyükselti eğrileri yöntemiyle çizilmiş
haritalarla İlgili aşağıdaki yargılardan
hangisi yanlıştır?
A) Sihr metre eğrisinin
biri kıyı çizgisidir.
B) Eşyükselti eğrileri doruklarda nokta
halini ahr.
C) Eşyükselti eğrileri arasındaki mesafe
arazinin eğimine bağlıdır.
D) Aym eğri üzerindeki noMahrda yüseM
değerleri birbirinin aynıdır.
E) Arazith yükseltinin ag yöne
eğriler arasmdaki yüksem fark' artar.
ÇÖZÜM:
Bir izohips haritasında, eşyükselti eğrileri
arasındaki yükselti fark' her yerde aynıdır.
YANIT: E
Eşyükselti Eğrilerinin Özellikleri
İç içe kapalı eğrilerdir.
metre izohipsi kıyı çizgisi olarak
Ayru izohips eğrisi üzerindeki bütün noktalarm yükseltileri eşittir. Yuka-
ndaki harita üzerindeki K, M ve N noktalan aynı İzohips eğrisi üzerinde
yer aldıkları için yükseltileri de eşittir.
bk izohips eğrisi, kendisinden daha yüksek izohips eğrisini çevre-
W. N noktasının İzohipsi F izohipshi, F izohipsi E izohipsini, E izohipsi
S çeweler. Ddayısıyla yi*şdtjtaine göre
şeklinde olur.
izohips haritası üzerhde ardışık ki eğri arasındaki yükselti farkı eşittir.
Eğrilerin çevre uzunlukları küçüldükçe yükselti artar. Yani en geniş eğri
en alçak NMi (aşağıdaki harita üzerindeki Y noktası), çevre uzunluğu en
küçük eğri ise en yüksek yeri (aşağıdaki harita üzerinde G noktası) belir-
ÜT. Dağ dorukları. nokta şeklinde gösterilir.
65
Birbirini çevrelemeyen kornşu İki eğrinin yükselüleri birbirine eşittir.
Haritada K, L ve M eğrileri hem birbirlerine komşu hern de birbirini çev-
relememektedjr. Bundan dolayı yükseltileri *ir.
— 102—
—103—
Uyarı:
İzohips yöntemiyle çizilmiş haritada baz
izohips eğrilerinin bir kısmı haritanın ke-
narları tarafından kesildiği için açık Olduğu
düşünülebilir. Ancak görülen kesim, böl-
genin tamam,' değil sadece bir bölümüdür.
Dolayışıyla açık izohips eğrisi yoktur. Ör-
neğİn, aşağıdaki dön parçaya bölünmüş
izohips haritalarındaki açık İzohipslerin,
haritaların birleştirilmesiyle kapalı izohips-
lere dönüştüğü daha İyi anlaşılır.
ÖRNEK SORU:
av
Yukandakl haritada belirtilen noktaların
yükseltilerine göre sıralanışı aşağıdaki-
'erden hangisinde doğrudur?
çözüM:
Eşyükselti eğrileri 30 metre aralıklarla çi-
zilen İzohips haritasında kW/ çizgisi O met-
re ile ifade edilir. Bu noktadan hareket
edildiğinde I nolu noktanın 0-30 metre yük-
şeltide, II noh_l noktanm 30-60 m, III nolu
noktanın 60-90 m, IV no/u noktanın İse
120-150 metreler arasında yer aldığı
görülür. Bunun sonucunda yükseltile-rine
göre şeklinde sıralanır.
YANIT: A
Coğraj•a 7-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
