Örnek Soruyu Değiştir

HARİTA BİLGİSİ (HARİTALARDA YERŞEKfLLERjNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ) HARjT BİLGİSİ (HARİTALARDA YERşEKİLLERtNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ) Çanak (Kapalı Çukur) Çevresine göre yükseltisi az olan ve şeklinde gösterilen yerlerdir (Harita-7). Çukurlaşmanın başladığı yerden iübaren ok işareti konulur. Çev- resine göre çukurda kalan yer krater, polye, obruk gibi yerşekilleri olabilir. 0 Harita-7: İzohips haritalarında gösterilişi İZOHİPS HARİTASINDAN PROFİL çiziMi Haritada, herhangi İki nokta arasındaki yol.yükşelti grafiği, bu İki noktanın profilidir. Profil eşyükselti eğrilerl İle çizilen fiziki haritalardan çıkartıla- bilir. Bunun İçin izohips haritası üzerinde belirli İki nokta seçilir ve bir doğru İle birleştirilir. Doğrunun kestiği eğrilerin yükselti diyagramında karşılıkları bulunarak işaretlenir. İşaretlenen noktalar bir çizgiyle birleştirilerek profil oluşturulmuş olur. Yükse ltj 40 ' Şekil•9: Profildek üchjps Çıkarma ve kahipştan profil çıkarma İzohips haritalarından profil elde etmeye yönelik soruların çözüm şekli: Doğrultunun başladığı ve bittiği yerlerin yükseltileri belirlenir. Seçenek- lerde eleme yapılır, cevap bulunarnamlşşa, Tepe ya da tepelerin yükseltileri belirlenir. Tapaerin hangisinin yüksek ya da alçak olduğuna bakılır. Yine seçeneklerde eleme yapılır, Cevap bulunamamışsa, Coğrafya I -2 Konu Anlatımb I Soru Bankası ÖRNEK SORU: Yukarıdaki haritada konumlan verilen merkezlerden hangisi boyun bölgesine daha yakındır? A) 1 q 111 ÇÖZÜM: Yakm iki tepe arasında man alan bayım. dur. II. nokta boyun bölgesine daha yakm- dır. ÖRNEK SORU: YANIT: B Yukarıdaki haritada verilen yörenin en yüksek yeri en az kaç metre olabilir? A) 251 B) 299 C) 301 D) 350 E) 351 ÇÖZÜM: Eşyükelti eğrileri 50 metre aralıklarla çiz* miştir. En yüksek eğrinin değeri 300 metre olduğuna göre, en yükek yer en az 301 mere olabiMr. YANIT: C Özel yerşekillerine (çanak. vadi, boyun) ve yükseltilerine bakılır. Yine se- çeneklerQe eleme ya", cevap bulunamamışsa, Eğme bakılır. Eğimi az Olan ya da olan yerler belirlenir. profilden izohips haritası elde etmeye yönelik soruların çözüm şekli: İzohips haritasından profil çıkarılırken takip edilen işlemler, sırasına göre Mada da aynen tatbik edüİr. Tepe sayısı, tespit Buna göre de izohips haritasında kaç tepe oluşumu olduğlna bakılır. Seçeneklerde eleme yapılır, cevap buluna- / Tepelerin yükseltileri belirlenir. Yükseltisi fazla olan tepede izohips sa- yısımn fazla olmasına dkkat edilmelidir. Seçeneklerde eleme yapılır, cevap bulunamamışsa, / Tepeler ya da tepelerin eğintine bakılır. Eğimin arttığı yerlerde eğrilerin eğjrth az Olduğu yerlerde eğrilerin seyrek Olmasına dikkat edilme- lidir. Seçeneklerde eleme yapılır, buna rağrnen cevap bulunamamışsa, Özel yerşekillerine ve yükseltilerine bakılır. Örneğin, çanak, vadi gibi yer—erinjn olup oynadığına. varsa hangi yükseltilerde olduğuna EĞİM HESAPLAMA Bt yüzeyin, yatay düzlemle yaptığı açıya eğim denir. Bir başka deyişle iki nokta arasındaki yükselü farkının yatay uzaklığa oranıdr. Farklkh) Yatay Uz*'" Şekil-IO.• Eğim hesaplamalarında kullanılan kavramlar Yukarıdaki şekil üzerinde gösterilen kavramlar, formüe edilirse, Yüksem Farkl (m) x 100 (ya da 1009 Eğm % Yatay Uzaklık (m) yüzde (%) veya bhde (%0) olarak hesaplanabilir. Eğim % olarak so- nAJY0rsa yükselti farkl 100 İle olarak soruluyorsa 1000 İle çarpılır. — 109 — ÖRNEK SORU: Yukarıda haritası çizilen bölgenin doğrultuşundaki profili aşağıdakilerden hangisidir? A) B) C) D) E) 1100 ÇÖZÜM: X - Y döğrutusundakl profilde X 950-1000 m'ler arasında yer alır. X İn bulunduğu sağ tarafta 1100 m. yüksekliğinde bir tepe, tepen/n doğusunda ise bir akarsu yer almaktadır. Y'nin bulunduğu yükselti İse 1050rn'den yüksektir. Tüm bu Özelliklere wa_n profil A seçeneğinde verilmiştir. YANIT: A Uyan: Yükseklikler metre orarak verildiği İçin, yatay uzaklık da m'ye çevrilmelidir. Coğrafya 1-2 Konu Anlaümlj / Soru Bankası