HALK şiiRi 3
14. YÜZYIL DİNİ-TASAVVUFİ HALK EDEBİYATI SANATÇILARI
Kaygusuz Abdal
Alevi-Bektaşi edebiyatının kurucusu olarak kabul edilen şair, 14. yüzyılın sonu ile 15. yüzyılın başında yaşamıştır.
Asıl adı Alaaddin Gaybi olup Alanya Beyi'nin oğludur.
Daha çok aruz ölçüsünü kullanmasına karşın hece vezniyle yazdığı şathiyeleriyle tanınmıştır.
Şiirleri atasözleri ve deyimlerle dolu olup Arapça ve Farsça tamlamalardan uzaktır.
Hem şiir hem düzyazı türünde eserler vermiştir.
Budalanâme, Kitâb-ı Mig/âte, Vücudnâme, Dilgüşâ, Saraynâme, Gülistan adlı eserleri dışında mesnevi türünde
eserler de vermiştir.
15. YÜZYIL DİNÎ-TASAVVUFİ HALK EDEBİYATI SANATÇILARI
Hacı Bayram Veli
Asıl adı Numan'dır; Ankara'da doğup büyümüştür.
İyi bir medrese tahsili görmüş, ilim yolunda müderrisliğe kadar yükselmiştir.
Bayramiyye adıyla kurduğu tarikat, Anadolu topraklarında doğup büyüyen bir Türk mutasavvıf tarafından
kurulmuş ilk tarikattır.
Anadolu'daki tasavvufi hayatın gelişip yayılmasında büyük rolü olmuştur.
Günümüze aruz ölçüsüyle yazılmış iki, hece ölçüsüyle yazılmış üç şiiri ulaşmıştır.
Eşrefoğlu Rumi
Hacı Bayram Veli'nin öğrencisi, Eşrefiyye tarikatının kurucusudur.
Anadolu'nun Türkleşmesi ve Türklerin İslamiyet'i hayat tarzı haline getirmelerinde önemli bir rol oynamıştır.
Şiirlerinde Yunus Emre'nin etkisi kuvvetle hissedilir.
Hece ve aruz ölçüsünü başarıyla kullanmış, lirik şiirler yanında didaktik manzumeler de yazmıştır.
Düzyazıları, 14 ve 15. yy. Anadolu Türkçesinin en güzel örnekleri arasında yer alır.
Şiirlerinin toplandığı Divanı dışında Müzekki'n-Nüfusve Tarikatnâme düzyazı türünde yazmış olduğu eserlerdir.
16. YÜZYIL DİNÎ-TASAVVUFİ HALK EDEBİYATI SANATÇILARI
Pir Sultan Abdal
Asıl adı Haydar'dır ve Sivas'ın Banaz köyünde doğmuştur.
Alevi-Bektaşi inanışlarını ağırlıklı olarak işlediği şiirler dışında aşk, dostluk, ayrılık, özlem ve haksızlıklara karşı
koyma gibi konuları ele aldığı şiirleri de vardır.
Şiirlerini coşkulu bir dille söylemesi, halkı ilgilendiren konulara da yer vermesi, inançlarını tavizsiz savunması ve
şiirlerinde konu bütünlüğünün bulunması en önemli özellikleridir.
Divan şiirinden etkilenmeyen, tüm şiirlerini hece ölçüsüyle söyleyen şairin, nefes türündeki şiirleri meşhurdur.
Aziz Mahmut Hüdai
1541 yılında Koçhisar'da doğmuştur.
iyi bir medrese eğitimi almış, Edirne'de Sultan Selim Medresesinde hocalık yapmış, İstanbul'da tekke açmıştır.
Şiirlerinde bazen hece, bazen de aruz ölçüsünü kullanmıştır.
Sade bir dille hikemi tarzda ilahiler söylemiştir.
Otuza yakın eseri vardır ve bu eserlerin çoğu Arapça yazılmıştır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
