HALK şiiRi ı
NEFES
Bektaşi tarikatlarının inanışlarını dile getiren şiirlerdir.
Konusunu genellikle vahdetivücut anlayışı,
ehlibeyt ve on iki imam sevgisi oluşturur.
Kendilerine özgü bir beste ile okunmak için yazılır.
Nazım birimi dörtlük olup uyaklanışı koşmaya
benzer ve daha çok hece ölçüsüyle söylenir.
Pir Sultan Abdal, nefesleriyle ünlüdür.
NUTUK
Tarikata yeni girmiş müritlere, tarikatın adap ve yol
yordamını anlatan şiirlerdir.
Tarikatla, tasavvufla ilgili öğütler verilir.
Hece ölçüsüyle söylenir, dörtlük nazım birimi ile
oluşturulur.
Sade bir dille söylenen didaktik şiirlerdir.
DEVRİYE
Tasawufta ilahi nurun; topraktan madene, maden-
den bitkiye, bitkiden hawana, hayvandan yaratı-
lanların en şereflisi insana geçişi ve insanın da
insanı kâmil mertebesine yükselerek yaratıcısına
dönmesine "devir kuramı” denir.
Devirle ilgili bütün bu hususları ele alan şiirlere
devriye adı verilir. Yaradılışın başlangıcı ve sonu,
varlığın nereden gelip nereye gittiği ve bu ikisi
arasındaki aşamaları konu edinen şiirlerdir.
Hece ölçüsüyle ve dörtlük nazım birimi ile
oluşturulur.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
32
Güzel âşık cevrimizi
Çekemezsin demedim mi
Bu bir rıza lokmasıdır
Yiyemezsin demedim mi
Yemeyenler kalır
Gözlerinden kanlar saçar
Bu bir demdir gelir geçer
Duyamazsın demedim mi
Ey özün insan bilen
Var edep öğren edep
Ey edep erkân bilen
Var edep öğren edep
Edeptir asl-l taat
Küllî sıfat cümle zât
Varlığın edebe sat
Var edep öğren edep
Dokuz ay on gün batn-ı maderde
Kudretten gözüme çekildi perde
Vaktim tamam olup ahiri yerde
Çıkıp ten donundan cihana geldim
Hakikat meyinden nûş edip kanıp
Can gözlerim o gafletten uyanıp
Kudretten her türlü renge boyanıp
Bu âlem-i nakş u elvana geldim
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
