13. Günümüz aslanları, kaplanları ve jaguarlarına benzer özellik-
leri olan kılıç dişli kediler uzun çayırların olduğu yerlerde, sık
çalılarla kaplı alanlarda ve çam ormanlarında yaşıyordu. Kılıç
dişli kedilerin avları arasında mastodon, bizon, at, gergedan
gibi büyük otçul memeliler ağırlıktaydı. Avlanırken en büyük
kozları bıçak gibi kullandıkları çok uzun iki köpek dişleriydi.
Bu dişleri güçlü boyun kaslarıyla rahatlıkla kullanabiliyorlardı.
Ön ayakları yeterince güçlü olmasına karşın arka ayakları çok
zayıftı. Avlarına aniden saldırır ve onları ölümcül dişleriyle etkisiz
hâle getirirlerdi. Kılıç dişli kedilerin Anadolu'da yaşayan türü
Machairodus giganteus idi. Machairodus giganteus türünün
yaklaşık 180 cm'lik boyları ile en büyük kılıç dişli kedilerden
oldukları tahmin ediliyor. Bu türün Avrasya'da 1 - 2 milyon yıl
önce yaşadığı fosil kayıtlarından biliniyor. Anadolu'da bulunan
fosillerse yaklaşık 7 milyon yıl önce öncesine ait.
Bu parçada kılıç dişli kedilerle ilgili aşağıdakilerin
hangisine değinilmemiştir?
A) Yaşadıklarına dair kanıtların fosil kayıtlarından hareketle
elde edildiğine
B) Machairodus giganteus adlı türünün Anadolu'da MÖ
yaşadığına
C) Güçlü bir yapıya sahip olduklarından büyük hayvanları
kolaylıkla avlayabildiklerine
D) Avlarını bıçak gibi kullandıkları köpek dişleriyle etkisiz hâle
getirdiklerine
E) Bitkilerin yoğunlukta olduğu alanlarda yaşamlarını
sürdürdüklerine
14. Kriptografi, bir bilginin istenmeyen kişilerce okunamayacak şekilde
şifrelenmesinde kullanılan tekniktir. Kullanımı çok eski dönemlere
uzanan bu teknik, 1950'li yıllara kadar sadece devletlerin kendi
içlerindeki güvenli haberleşmelerde yani askerî ve diplomatik
alanlarda karşımıza çıktı ancak bilgisayarın icadı ve İnternet'in
kullanılmaya başlanmasıyla yaygınlaştı. Artık günlük hayatımızın
ayrılmaz bir parçası hâline gelen İnternet'i kullanarak yaptığımız
her türlü haberleşme ve işlem için gereken en önemli özellik,
gizlilik. İnternet üzerinden yapılan pek çok alanda bilgi güvenliği
kriptografi ile sağlanıyor. Kriptografinin en önemli işlevi ise ulu-
sal bilgi güvenliğini sağlaması. Günümüzde bilgi güvenliği ve
kriptografinin önemini kavrayan tüm dünya ülkeleri, en güvenilir
sistemlerin bile çözülebileceğinin farkında oldukları için güçlü
algoritmaların geliştirilmesi için çalışıyorlar.
Bu parçada kriptografiyle ilgili
I. Geçmişi çok eski dönemlere uzansa da bu konuda asıl
geliştirmelerin 1 950'li yıllara kadar yapıldığı
II. Günümüzde devletlerin, kendi güvenliğini sağlamak
amacıyla önem verdiği
III. Ortaya çıkan riskler karşısında tam güvenli bir şifreleme
yönteminin henüz bulunamadığı
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) ı ve III
C) ı ve II
E) ı, II ve III
15. Konuşma dili; yüz yüze, fazla özenilmeden ve düşünülmeden
konuşulan gelişigüzel bir dildir. Konuşma dili; günlük, pratik dil
olması bakımından yazı dilinden ayrılır. Yazı dili ise konuşma
dilinin bir imgesi, seslerin grafilerle belirtilmesidir. Yüz ifadesi,
ahenk ve vurgu konuşmada büyük rol oynar. Onların görevini
yazı dilinde belli deyimler ve cümle yapıları üstlenir. Yazı diliyle
konuşma dilini birleştirmek her ulusun ülküsüdür. Hiçbir ulus
bu iki dil arasındaki ayrılığı büsbütün silememiştir. Konuşmada,
gelişigüzelliğe kendini kaptıran kişi, yazıda kurallara bağlanma
gereği duyar.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
A) Konuşma dili günlük yaşamda kolayca yararlanılacak
biçimde düzenlenir.
B) Yazı dilinde kuralcı bir yaklaşım varken konuşma dilinde
kurallara bağlı kalma zorunluluğu yoktur.
C) Konuşma diliyle yazı dili kaçınılmaz olarak ayrışır.
D) Yazı dili, konuşma diline göre daha yaygın kullanım alanına
sahiptir.
E) Konuşma dilinde jest ve mimikler önemli rol üstlenir.
159
