7. GÜN / ORGANİK VE ANORGANİK BİLEŞİKLER
Karbonil Bileşikleri
Bileşikte bulunan — C — yapısına karbonil grubu denir.
-c-
Karbond
R d- -C-OH
Açİl Karboksil
o
R-C-H
Aldehit
Aldehitler
CnH2nO genel formülüne sahiptir.
o
O R — C — H veya RCHO şeklinde gösterilir.
En küçük üyesi tek karbonlu HCHO metanal (formaldehit) dr_
• Karbonil grubu içeren en uzun karbon zinciri belirlenir ve
karbonil grubu 1 numarayı alacak şekilde isimlendirme ya-
pılır.
Polar yapıya sahip olduğundan dolayı suda İyi çözünür.
• Yoğun fazda hidrojen bağı yapmaz.
Aldehit ve Ketonların Tepkimeleri
o
R-C-R R-C-OH R-C-OR
Keton Kartnksilikasit' Ester
Ketonlar
CnH2nO genel formülüne sahiptir.
o
R — C — R veyaRCOR şeklinde gösterilir.
En kXük CH3COCH3 (Asetn)
Karbonil zincirine en yakın yer&n *ayarak numara verihr.
Polar yapıya sahip olduğundan dolayı suda İyi çözünür,
Yoğun fazda hidrojen bağl yapmaz.
Yanda verilen merdiven basamağı size indirgenme ve
NOT
Karboksilik asit
Aldehit
Primer alkol
Keton
Sekonder alkol
anımsatsın
Sekonder alkol
Tersiyer alkol X
Aldehit -—2Kartnksilik asit
Aldehit ve ketonlar yanma, katılma ve indirgenme gibi benzer kimyasal özellik gösterilir.
Yükseltgenme tepkimesini ise ketonlar vermezken aldehitler verir.
Aldehitlerin Fehling ve Tellens ayraçları İle yükseltgenmeleri onların tanınma tepkimesidir.
Fehllng Ayıracı
Bazik ortamda Cu*2 iyonları Şeren bir çözeltidir_ Bu çözelti alde-
hiti karboksilik asite yükseltgerken Cu*2 iyonlarını Cu+ ya indir-
ger ve kırmızı renkli Cü20 çökeleği oluşur.
o
cup +2H20
Tollens Miracı
Amonyaklı gümüş nitrat (AgN03) çözelüsidr, Bu tepkimede al-
dehit karboksilik asite yükseltgenirken Ag+ iyonlarını Ag(k) katl-
Sına indirgenir. Bu şırada gümüş aynası oüşur.
H—C—H +24* +20H- +H20
Formik aşü
Asetaldehit
Asetik asit Kırmızı