Gülnihal - Namık Kemal
TANZİMAT EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Henüz On Yedi Yaşında - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler: Gülnihal, Kaplan Paşa, Muhtar Bey,
Hilmi Efendi, İsmet
Tanzimat Dönemi'nde yaşanan olayların
anlatıldığı eserde bir aşk hikâyesinin ya-
nında makam ve para hırsı ile insanların
neler yapabileceği anlatılmaktadır. Oyunun
merkezinde Rumeli'de son derece acımasız
ve katı bir kişiliğe sahip sancak beyi Kaplan
GÜLNİHAL
Paşa vardır. Oyuna hareket kazandıran ise halkın çok sevdiği, iyi
ve cesur bir genç olan Muhtar Bey ile Kaplan Paşa'nın İsmet'e âşık
olmasıdır. Makam ve mal hırsının insanın başına büyük belalar
açacağı teması işlenmektedir. Birinin özgürlüğü başka bir kişinin
özgürlüğüyle sınırlı olmamalıdır, düşüncesini işleyen eserde Kap-
lan Paşa gibi kötü bir karakter, zıt özelliklere sahip Muhtar Bey'le
dengelenmiştir.
Hasan Mellah - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler:
Denizci Hasan Mellah, Seydi os-
man, Pavlos, Cuzella, Alfons
Hasan Mellah'ın, âşk olduğu Cuzella'yı
bulmak için birçok ülke gezmesi ve yaşadığı
maceralar anlatılır. Denizci Hasan, hırsızlık
için girdiği evin kızı Cuzella'ya aşk olur ve
sonunda onunla evlenir. Eserde olaylar
Cezayir, İspanya, Paris, Mısır, İstanbul, Şam
gibi çok geniş coğrafyada geçer. Kahraman-
Kişiler: Kalyopi, Ahmet Efendi, Hulusi Efendi,
Agavni
Yazar eserde, büyük talihsizlikler sonucunda
kötü yola düşen on yedi yaşındaki bir azınlık
Olan Kalyopi'nin sonu mutlu biten hikâyesini
anlatır. Yazar, romanında "düşmüş kadına acı-
ma ve onu kurtarma" temasını İşler. Eserde, 19.
yüzyıl sonlan Osmanlı Devleti'nde kadının aciz-
fiği, toplumun birey üzerindeki inanılmaz baskısı işlenmiş ve romanda,
gününe göre hatta günümüze göre bile gayet modern fikirler içeren
konulara vurgu yapılmıştır. Yazar romanda, bütün Doğu toplumlarını
bozan temel sebep olarak gösterdiği Batı'nın ahlak ve medeniyet adı
altında insanlığı ahlaksızlığa sürüklemesi tezini işlemiştir.
Hüseyin Fellah - Ahmet Mithat Efendi
Defiiz ci
asan
Kişiler:
Civelek Mustafa, Şehlevent, Çiftçi
Hüseyin
Civelek Mustafa ile Şehlevent'in Mısır'da
kabadayı olan Hüseyin Fellahla yardımları iş-
lenir, Romanda varlıklı biriyle evli olan Husna
Hanım ile Şehlevent adlı kızının, İstanbul'da
başlayıp Cezayir'de devam eden hikâye-
si vardır. Sağır ve dilsiz numarası yapan
Şehlevent ile Mustafa Civelek'in Cezayir'de
Hl"ısEYiıx FETİ
lar İspanyollar, Mağribiler, Cezayirlilerdir. Eserde iyiliğin galip geldiği
masalsı bir anlatımla ve bol tesadüflerle işlenmiştir.
haydutları haklayıp Hüseyin'i kurtarması anlatılır.
351
