Gravitropizma (Geotropizma), bitkinin yer çekimi etkisine bağlı gösterdiği yö-
nelim hareketine gravitropizma denir. Bitki kökünde pozitif gravitropizma,
gövdesinde ise negatif gravitropizma görülür.
Gövde yer çekimi
yönüne ters büyür.
Kök yerçekimi
yönünde büyür.
Hidrotropizma, bitki köklerinin suya doğru yönelim göstermesidir.
Pozitif hidrotropizma
Travmatropizma, bitkinin bir bölgesi yaralandığında yara bölgesinden sal-
gılanan hormonun etkisiyle bitki yara bölgesinin tam tersi yönde büyümeye
devam eder.
Kemotropizma, bitki köklerinin büyüme ve gelişmesi için gerekli olan gübre,
su gibi yararlı maddelere doğru büyüyerek yaklaşmasına pozitif kemotropiz-
ma; aşırı tuz, kireç gibi zararlıların bulunduğu bölgenin ters yönüne büyüyerek
uzaklaşmasına negatif kemotropizma denir.
Tigmotropizma, bitkilerin dokunma uyarısına karşı gösterdiği yönelim hare-
ketidir.
Nasti Hareketleri (Irganım)
Nasti hareketleri bitkide uyaran yönüne bağlı olmadan gerçekleşen du-
rum değiştirme olayıdır.
Nasti hareketinin temelini turgor basıncındaki değişimler oluşturur.
Fotonasti, Işık etkisiyle gerçekleşir. Akşam sefası bitkisinin çiçeklerinin
gündüz ışık şiddetine bağlı olarak kapanması, karanlıkta ise açılmasıdır.
Termonasti, sıcaklığa bağlı gerçekleşir. Lale bitkisi 5-10 derecede çiçek
açmazken, 15-20 derecelik bir ortamda çiçek açar.
Sismonasti, dokunma veya sarsıntıya bağlı olarak gerçekleşir. Böcekçil
bitkinin böceği yakalaması gibi.
çölELiM
Bitkilerde görülen tropizma çeşitleri ve uyarıcı
eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Gravitropizma - Yer çekimi
B) Travmatropizma - Yaralanma
C) Hidrotropizma - Işık
D) Tigmotropizma - Dokunma
E) Kemotropizma - Kimyasal madde
Bitkilerde görülen hidrotropizmanın uyarıcısı su-
dur.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
H sıcAK BÖLGE
Akşam sefası
Böcekçil bitki
SIRA SENDE -
Lale
Ozellik
Uyarıcı yönü
Hareketin
gözlendiği bölge
H a re keti
sağlayan yapı
Gerçekleşme hızı
Pozitif ve negatif çeşitleri
Tropizma
Onemli
Bitkinin büyüyen ve
uzayan kısımlarında
Oksin hormonu
sayesinde
Yavaş
Var
e—Na
Onemli değil
ilgili organ
Turgor basıncı
sayesinde
Hızlı
Yok
157
I. Işık ve sarsıntı uyarıcı çeşidi olabilir.
II. Hareketi turgor basıncı sağlar.
III. Pozitif nasti çeşitleri kökte görülür.
Nastİ hareketleri İçin yukarıdaki açıklamalar-
dan hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) iveli
C) ive III
E) ı, II ve III
