Gövde
Gövde bitkiye ait sürgün sisteminde yer alır.
Bitkiye ait yaprak, çiçek, meyve, tomurcuk ve yan dalları taşır.
Bitkiye desteklik sağlar.
Besin, su ve minerallerin ilgili yerlere iletimini yapar.
Yeni sürgün ve genç gövdeler fotosentez yapabilir.
Bazı bitkilerde gövde besin depolama, tırmanma ve eşeysiz üreme olay-
ları için özelleşmiştir.
Tek çenekli bitkilerde kambiyum bulunmadığından enine büyüme yoktur.
Çift çenekli bitkilerde kambiyum iletim demetlerini bir düzene koymuştur.
ÇÖZELİM
Gövde ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamalar-
dan hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Besin ve minerallerin ilgili yerlere iletilmesini
sağlar.
Bitkide sürgün sistemi üzerinde yer alır.
Besin depolama ve eşeysiz üreme olayında
görev alır.
Eşeyli üremede görev alır.
Bitkiye mekanik desteklik sağlar.
Periderm
Ksilem
Parankima
Damar
kambiyumu
Tek çenekli
Mantar
kambiyumu
Parankima
Çift çenekli
Tepe tomurcuğu bitkide primer büyümeyi sağlar. İlkbaharda tepe tomur-
cuğunu koruyan pullar dökülür ve boyca büyüme olur. Büyüme olunca
bitki Işıktan daha fazla faydalanır. Sonbaharda tekrar koruyucu pullarla
örtülür. Oluşan pulların izi tomurcuk izi olup iki tomurcuk izi arası bir yıl
olarak ifade edilir. Nodyum, gövde üzerinde yaprakların bağlandığı ve
dalların çıktığı yere verilen addır. İki nodyum arasına ise internodyum
denir. Gövde ekseni üzerinde yan dalların oluşumunu sağlayan kısımla-
ra yanal tomurcuk denir. Bitkide tomurcukların uyku hâlinde kalmasına
apikal dormansi denir.
Tepe tomurcuğu
Nodyum
İnternodyum
Nodyum
Tomurcuk
Gövde Çeşitleri
a) Otsu gövdeler tek çenekli ve bazı çift çenekli bitkilerde görülür. Boyca uza-
ma varken genelde enine kalınlaşma olmaz. Odun ve kabuk yapılarına rast-
lanmaz. Zambak ve mısır gibi.
b) Odunsu gövdeler çift çenekli ve açık tohumlu bitkilerde görülür. Hem enine
kalınlaşma hem de boyuna büyüme görülür. Elma ve kayısı gibi.
151
Bitkide eşeyli üreme organı çiçektir. Gövde eşey-
siz üreme olan vejetatif üremede görev alabilir.
Doğru cevap (D) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Farklı bitkilerde yumru, sürünücü, sarılıcı
ve depo gövdeye rastlanır.
SIRA SENDE - 3
Bitkilerde gövde çeşitleri İçin,
l. Tek çenekli bitkilerde otsu gövde bulunabilir.
II. Odunsu bitkilerde enine büyüme görülür.
III. Otsu bitkilerde enine kalınlaşma görülür.
açıklamalarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) ve III
C) ive III
E) ı, ııve III
