45.
Gölge Oyunu olarak bilinen Karagöz'ün başkişilerinden
Hacivat mürekkep yalamış aydın çoğu kez de yarı aydın
kimseleri temsil eder. Karagöz ise cahil ve anlayışı kit
kimseleri temsil eder. Deriden kesilmiş kuklaların görün-
tülerinin beyaz bir perdeye yansıtılması şeklinde bir oyun-
dur. Müzikten de yararlanılır. Ciddi ve ağırbaşlı bir hava
taşıyan oyunlar, bir metne değil doğaçlamaya dayanır.
Usta - çırak ilişkisi içinde yetişen hayalî, hayalci veya Ka
ragözcüler, tek başlarına bütün seslendirmeleri yapar.
Toplumun her kesiminden yardımcı oyuncular bulunur
ve kendi şiveleriyle konuşurlar. Yardak, perde gazelleri
Okur veya tef çalarak "zırıltı" adı verilen gürültüleri çıkarır.
Zenne, kadın rolüne çıkan erkektir. Çelebi, Tuzsuz, Ar-
navut, Efe, Acem, Kastamonulu, Kayserili... gibi tipler yer
alır.
Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlerden hangisi
bilgi yanlışına yol açmıştır?
C) III
HATIRLA
46.
47.
387
Haldun Taner, Lütfen Dokunmayın adlı oyununda İlk
olarak bireyden olaylara geçmeye başlamıştır, Devlet
Otoritesinin güçsüzlüğü ve politikacılar, Haldun Taner'i de
ilgilendiren bir konu olmuştur. Günün Adamı'nda, devlet
adamlarına dayanarak vurgun yapanların açıkgözlülük-
lerini belirtirken devletteki düzensizliği eleştirir. Keşanlı
Ali Destanı'nda da devlet otoritesi olmayan bir toplumda
özellikle yoksul çevrenin çektiği sıkıntıyı gözler önüne
Serer, Ayakta Durmak İstiyorum'da Türkiye'de geçimini
güçlükle sağlayan kişilerin yıllar süren sömürülüşlerini
güldürü havasında verirken, Eşeğin Gölgesi'nde hayalî
bir ülkede sermaye patronlarının üstünlüğünü sergiler.
Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi
yanlışı vardır?
B) II
C) III
Anton Çehov "Vişne Bahçesi" adlı oyununda elde tutul-
maya ya da ele geçirilmeye çalışılan vişne bahçesini Odak
noktaya Oturtmuştur, Buna bağlı olarak vişne bahçesinin
kazanılması ya da kaybedilmesi toplumsal değişimi kod-
lar_ Elde tutulmaya çalışıldıkça daha çok yitirilen maddi
güç, çağrıştırdığı toplumsal statü ile el ele vererek büyük
bir değişimin hatta bazıları için tepetaklak oluşun haber-
cisidir_ Kısacası vişne bahçesi eski yaşamın simges'dir.
L. Andreyevna — Oh! Bahçem benim üzücü karanlık güz-
den, soğuk kıştan sonra gençsin yine, mutlulukla doluşun!
Göğün melekleri bırakıp gitmediler seni...
Anton Çehov'un "Vişne Bahçesi" adil oyunuyla ilgili
açıklamalardan ve metin parçasından yola çıkılarak
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Matmazel Anjel adlı Fransız mürebbiyenin konağın şa-
hibi Dehrİ Efendi'nin, kardeşi olan Amca Bey'in, Dehrİ
Efendi'nin kızı Melahat'ın kocası Sadri'nin ve yeni yetme
bir genç olan Şemi Bey'in paralarını tırtıklaması ve ahlak-
sızllklarıyla konaktaki sahte ahlak sahiplerinin maskesini
düşürmesi üzerine kurgulanan Mürebbiye romanı, Hüse-
yin Rahmi'nin önemli natüralist romanıdır. Aynı zamanda
dönemin eğitim sorununa da parmak basan bir temaya
sahiptir.
A)
B)
C)
D)
E)
Yazar vişne bahçesini anlam üreten bir metafora
(simge) dönüştürmüştür.
Rusya'daki toplumsal değişim, yazar tarafından tiyatro
eserine taşınmıştır.
Maddi gücün el değiştirmesi toplumsal statünün de el
değiştirmesine yol açmaktadır.
Metinden alınan bölümde kahramanımız vişne bahçe-
sine Olan kinini kusmaktadır.
Çehov, Rusya ekseninde toplumsal atmosferin göz-
lemcisi durumundadır.
