Genleşme
Sıcaklığı artan maddelerin atom ve moleküllerinin
arasındaki uzaklık artar. Bu durumda maddenin hac-
minde artış meydana gelir. Isı alan maddelerin hacim
Genleşme
Aynı boydaki pirinç ve çelik aynı sıcaklıkta perçinle-
nerek metal çifti oluşturulmuştur.
Pirinç
çeük
artışına .
. denir.
Maddelerdeki genleşme miktarı; maddenin cinsine,
sıcaklık değişimine ve madde miktarına bağlıdır.
Bütün maddeler hacimce genleşir. Fakat bazı boyut-
lardakİ genleşmeler İhmal edilebilir.
Çubuk şeklindeki maddeler boyca, levha şeklindeki
maddeler yüzeyce, küp, prizma gibi maddelerin ha-
cimce genleşmesi incelenir.
Katıların Boyca Uzaması
5
Çubuk şeklindeki maddelerin sıcaklığı arttıkça boyu
uzar, azaldıkça kısalır.
Çubuğun boyundaki değişim,
İlk boyu (1-0)
• Yapıldığı maddenin cinsi (genleşme katsayısı)
• Sıcaklık değişimiyle (AT) doğru Orantılıdır.
Bakırdan yapılmış aynı sıcaklıktaki çubuklardan K
nin boyu L ninkinden kısa olsun. Çubukla daha şl-
cak bir ortama götürüldüğünde L nin boyu K mn ilk
boyundan fazla olduğu için L, K don daha çok uzar.
- Sıcaklık
Bu metal çifti, otomatik açılıp kapanan termostat ya-
pımında kullanılır. Ortamın sıcaklığı arttıkça pirinç
çeliğe göre daha çok genleşerek uzar ve devre akımı
kesilir.
örnek - 1
Bir grup öğrenci, aynı sıcaklık ve aynı boydaki bakır K
Çubuğu ve alüminyum L çubuğunu aynı ortama koya-
'rak ortamın sıcaklığını arttırıyorlar. Alüminyum çubu-
ğun bakır çubuktan daha çok uzadığım gözlemliyorlar.
Öğrenciler bu deneyden,
L Farklı (ins motallorin uzama miktarları farklıdır.
II. Çubuk metallerin uzama miktarları, çubukların ka-
lınllğl ile tors orantılıdır.
III. Metallerin boylan uzama miktarını etkiler.
hangi sonuçlan çıkarabilirler?
A) Yalnız I
D) ive II
B) Yaınız II
VIOEC
C) yalnız III
E) l. II ve III
