GENDEN PROTEİNE (Genetik
Mühendisliği ve Biyoteknoloji) - III
GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ
Genetik mühendisliğinde, canlıların kalıtsal özellikleri değiştirilir ve on-
lara yeni işlevler kazandırılır. Genetik mühendisliğinde genlerin izolasyo-
nu ve çoğaltılması, nükleotitlerin dizilişlerinin belirlenmesi, genlerin izole
edilip çoğaltılması, bir canlıdan diğerine gen aktarılması gibi çalışmalar
yer alır.
Biyoteknoloji, genetik mühendisliğinin yöntemlerini araç olarak kullanır.
Biyoteknoloji, doğal yolla üretilemeyen ya da miktarı yeterli olmayan
maddeleri üretmek için biyolojik sistemlerin kullanıldığı teknolojilerin tü-
müdür. Biyoteknoloji kullanılarak şeker hastalığı, kanser, AIDS gibi has-
tallklara çözüm bulunacağı düşünülmektedir.
GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI
Biyoteknoloji kendi içerisinde modem ve klasik biyoteknoloji olarak ikiye
ayrılır.
Klasik biyoteknolojide, amaç biyolojik sistemler kullanılarak ham mad-
deler yeni ürünlere dönüştürülür. Sütten yoğurt, peynir ve kefir yapılması
gibi.
Tür içi ve türler arası melezleme, yapay döllenme ve poliploidi gibi ıslah
yöntemleri biyoteknolojik çalışmalar içerisinde yer alır.
Melez, genetik yapısı birbirinden farklı, aynı ya da farklı tür organizma-
nın çaprazlanması ile istenilen yönde yavru döl elde edilir. Dişi at ve
erkek eşeğin çiftleşmesi ile elde edilen katır ile trikale bitkisi ömek verilir.
Yapay (suni) döllenmede genellikle hayvan ıslahında kullanıp inek,
keçi ve koyun gibi hawanların et ve süt verimini artırmada kullanılır.
Poliploidi, çoğunlukla bitkilerde kullanılıp somatik hücrelerinde homolog
kromozom takım sayısı ikinin üzerine çıkarılır. Karpuz ve çilek gibi.
112
BİRLİKTE ÇÖZELİM
I. Sütten yoğurt oluşması
II. Uzümden sirke yapılması
III. Hamurun mayalanması
Yukarıdaki çalışmaların hangileri klasik biyo-
teknolojik teknikler İçerişinde yer alır?
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
Sütten yoğurt oluşması, üzümden sirke yapımı ve
hamurun mayalanması klasik biyoteknolojik çalış-
malar içerisindedir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
•HSICAK BÖLGE
Genomik, bir türdeki tüm gen takımların ya
da etkileşimlerinin çalışma alanıdır.
Proteomik, bir organizmada bulunan tüm
protein takımlarının inceleler.
Biyoinformatik ise çok büyük veri setlerin-
den gelen biyolojik verileri ve süreçleri bü-
tünleştirmek için matematik, bilgisayar ve
yazılımların kullanılmasıdır.
SIRA SENDE - 9
I. Melezleme
II. Poliploidi
III. Yapay döllenme
Biyoteknolojik çalışmalar içerisinde yukarıda
verilenlerden hangileri yer alır?
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III