Gen Klonlama
Gen aktarımı yapılarak yapısal özelliği değişmiş DNA'ya
rekornbinant
DNA
denir. Bir organizma türüne başka bir organizma türünden gen ak-
tanıması veya var olan genetik yapıya müdahale edilmesi ile yeni gene-
tik özelliklerin kazandırılmasını sağlayan biyoteknolojik yöntemlere gen
teknolojisi denir.
Bir genin kopyasını oluşturmak için kullanılan yöntem ve tekniklerin ta-
gen klonlaması denir.
mamına
Genlerin klonlamasında çoğunlukla bakterilerden yararlanılır. Klonlama-
da vektör olarak genellikle bakterinin sitoplazmasında bulunan hücre
DNA'sından bağımsız olarak çoğalan halkasal plazmit denilen DNA par-
çaları kullanılır.
Gen klonlama aşamaları aşağıda verilmiştir:
1. İstenilen geni taşıyan DNA ve vektör olarak kullanılacak plazmit saf olarak
elde edildikten sonra restriksiyon enzimi ile kesilir.
İstenilen geni taşıyan DNA parçası ile bakteriye ait plazmit ligaz enzimi
2.
sayesinde birleştirilerek rekombinant DNA oluşturulur.
3. Elde edilen rekombinant DNA bakteriye aktarılarak rekombinant bakteri
hücresi elde edilir.
4. Hücre bölünmeleri ile rekornbinat DNA'ların birden fazla kopyaları oluşur-
ken bunlar daha sonra izole edilir.
İstenilen geni taşıyan
hücre
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Aşağıda bir bakteri hücresi gösterilmiştir.
Sitoplazma
Buna göre, bakteri sitoplazmasında kromozo-
mu dışında yer alan klonlamada kullanılan yapı
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Plazmit
D) Pilus
B) Kamçı
C) Kapsül
E) Ribozom
Bakte ri
Bakteri plazmiti ve
istenilen geni taşıyan
Plazmit
DNA'nın izole edilmesi
O
Bakterilerin stoplazmasında kromozomu dışında
bulunan plazmit klonlama olayında kullanılır.
Doğru cevap (A) seçeneğidir.
BÖLGE
Rekornbinant DNA teknolojisi, günümüzde
çeşitli hastalıkların tedavisi için hormon, an-
tibiyotik ve antikor üretme amacıyla sıklıkla
kullanılmaktadır.
Kesilen genin DNA
ligaz ile plazmite
yapıştırılması
C)
Plazmit ve istenilen geni
taşıyan DNA'nın restriksiyon
enzimiyle kesilmesi
Elde edilen rekobinant
DNA'nın bakteriye
aktarılması
4
Rekombinant DNA içeren
bakterilerin çoğaltılması
3
114
III.
SENDE - 11
DNA ligaz
Restriksiyon
Karboksipeptidaz
Klonlama olayında yukarıda verilen enzimler-
den hangileri kullanılır?
A) Yalnız I
D) II velil
B) yaınız III
C) ıveıı
E) l, II ve III
