GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI
(I) Ahmet Yesevi tarafından kaleme alınan Divan-' Hikmet,
Türk tasavvuf edebiyatının bilinen en eski Örneklerini
içermektedir. (II) Çoğunlukla hece ölçüsünün kullanıldığı
dörtlüklere şair "hikmet" adını vermiştir. (III) Eserde Allah
aşkı, peygamber sevgisi, din ve tarikat kuralları ele alın-
mıştır. (IV) Şairane söyleyişlerden ve söz oyunlarından
uzak, yalın bir dil kullanılmıştır. (V) Eserde ayrıca Türk
edebiyatının İlk tuyuğ örnekleri bulunmaktadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
Divan-1 Hikmet ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?
C) III.
Ünite -2
Test- 1
Etkinlik
2.
3.
4.
5.
6.
15
Aşağıdakilerin hangisinde verilenler, İslam uygar-
lığının etkisiyle yazılan ilk eserlere örnek olarak
gösterilebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Divan-' Hikmet, Alp Er Tunga Destanı, Göktürk Kihbeleri
Türeyiş Destanı, Kutadgu Bilig, Dede Korkut Hikâyeleri
Divanü Lügati't-Türk, Şehname, Atabetü'l-Hakayık
Kutadgu Bilig, Divan-' Hikmet, Muhakemetü Lügateyn
Atabetü'l-Hakay1k, Divanü Lügatiz- Türk, Divan-' Hikmet
Geçiş Dönemi ile ilgili aşağı-
daki cümleleri doğru (D)/ yan-
Ilş (Y) olarak değerIendiriniz.
"Mutluluk veren bilgi" anlamına gelen Yusuf Has
Hacip tarafından kaleme alınmıştır. Dönemin hüküm-
darı Tabgaç Buğra Han'a takdim edilen bu eserde,
ideal devlet düzeninin nasıl olması gerektiği karşılıklı
soru-cevap yöntemi kullanılarak yazılmıştır. Eserde dil
olarak Hakaniye lehçesinin seçilmiş olması da dikkate
değer bir durumdur. Eser mesnevi tarzında yazılmış Olup —
siyasetname türünün edebiyatımızdaki ilk örneği kabul
edilmektedir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıda verilenlerden
hangisi getirilmelidir?
Destandan halk hikâyeciliğine geçiş döneminin ürünü
Olan
on iki hikâye ile bir Ön sözden oluşmaktadır.
Hikâyelerde Olaylar nesir, kahramanların duygu ve dü-
şünceleri nazımla dile getirilmiştir. Eserde arı bir dil
kullanılmış, olağanüstü olaylara yer verilmiştir. Türkçenin
canlı ve doğal anlatım güzelliğini gösteren hikâyelerde
şeş tekrarları sıkça yer almaktadır. Türkler arasında
ağızdan ağıza, dilden dile dolaşan hikâyeler, XV. yüzyılda
Akkoyunlular Dönemi'nde yazıya geçirilmiştir.
Bu parçada boş bırakılan yere, aşağıda verilenlerden
hangisi getirilmelidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kitab-ı Dede Korkut
Âşk Garip
Göktürk Kitabeleri
Kan Kalesi
Divanü Lügati 't- Türk
A)
B)
C)
D)
E)
Divan-1 Hikmet
Sekiz Yükmek
Kutadgu Bilig
Divanü Lügatit-Türk
Kitab-ı Dede Korkut
Aşağıdakilerin hangisinde Kutadgu Bilig ile ilgili
verilen bilgi, ayraç içindeki kavramın açıklaması
değildir?
O
O
O
Divanü Lügati't Türk ile ilgili olarak aşağıda verilen
bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) 11. yy.da Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmıştır.
B) İçeriği bakımından nasihatname türüne girer.
C) Türk boyları ve Türk coğrafyası ile ilgili bilgiler içer-
mektedir.
D) Araplara Türkçe Öğretmek amacıyla kaleme alınmıştır.
E) Türk edebiyatının ansiklopedik ilk sözlüğüdür.
A)
B)
C)
D)
E)
Eserdeki sembolik karakterler içinde adalet kavra-
mını temsil eden hükümdardır. (Kün Togdı)
Diyaloglarla ilerleyen, alegorik anlatım özelliği taşı-
yan bir eserdir. (Siyasetname)
İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlıların kullan-
dığı yazı diliyle kaleme alınmıştır. (Hakaniye lehçesi)
Divan şiirinde öyküleme gerektiren konuların an-
latımında başvurulan nazım biçimi kullanılmıştır.
(Mesnevi)
Türk şiirinde ilk kez kullanılan Arap kaynaklı ölçüyle
yazılmıştır. (Aruz)
İslami Devir Türk edebiya-
tının İlk eserlerinde İnşan-
lan hırs, kin, bencillik gibi
kötü sıfatlardan arındırma
ve onlara doğruluk, sabır,
cömertlik gibi güzel davra-
nışlar kazandırma ana tema
olarak ele alınmıştır.
Millî nazım birimi olan
dörtlük, bu dönemde terk
edilmiş, beyit nazım birimi
yaygınlaşmıştır.
Yazılan eserlerde Islam
dininin kurallarını topluma
öğretme, halkı eğitme ve
bilgilendirme amaçlan-
mıştır.
Alegorik tarzda, tiyatro
havasında yazılan Atabe-
tü 'l-Hakayık'ta yazar; ada-
leti, aklı, saadeti ve devleti
temsil eden dört kahramanı
konuşturur.
Divan-ı Lügati't Türk, edebi-
yatımızdaki ilk sözlük ve dil
bilgisi kitabı olma özelliği
taşır.
Divan-' Hikmet, 12. yüz-
yılda Türkistan'da büyük
Türk mutasavvıfı Ahmet
Yesevi'nin tasavvufi öğre-
tisini yaymak için söylediği
şiirleri içeren bir eserdir.
Türkler İslamiyet'ten önce
çok az yazılı ürün vermişler
ancak İslamiyet'ten sonraki
dönemde yazılı ürünler ço-
ğalmaya başlamıştır.